Terug

Rio+20: een nieuw model voor de wereld?

Rio+20: een nieuw model voor de wereld?

Vakbond ABVV | Logo Rio+20

Van 20 tot 22 juni 2012 vindt in Rio (Brazilië) de VN-wereldconferentie voor Duurzame Ontwikkeling plaats, exact twintig jaar na de vorige Top van de Aarde in 1992. Die leverde een blauwdruk op voor duurzame ontwikkeling. Zorgt Rio+20 opnieuw voor een nieuw model voor de wereld?

 

De impact van de Top van de Aarde in 1992 was groot. Vandaag is duurzame ontwikkeling wereldwijd een gespreksonderwerp. Er worden openlijk vraagtekens gezet bij het business-as-usual model: ‘eerst rijk worden en daarna de schade opmeten’. Meer en meer mensen zijn ervan overtuigd dat een groene economie kan bijdragen tot milieubescherming, armoedebestrijding, herverdeling en sociale gelijkheid.Maar klopt deze belofte wel? Zitten de internationale fora niet allang in het slop? Zal de ecologische achteruitgang (klimaatverandering) en de schrijnende armoede (sociale ongelijkheid) echt worden aangepakt?

 

We leggen onze vragen voor aan Judith Kirton-Darling, confederaal secretaris van het Europees Vakverbond.

 
De internationale fora zoals de klimaatonderhandelingen zitten al jaren in het slop. Waarom Rio+20 ernstig nemen?

Judith: “Rio+20 is een kans om de wereldleiders samen te brengen rond een gemeenschappelijk kader voor duurzame ontwikkeling. Het is een moment om vooruitgang te boeken en gezamenlijk de klimaatacties en de armoedebestrijding te coördineren. Waarschijnlijk zal het resultaat van Rio+20 zwak zijn en de wereld niet plots veranderen. Maar we moeten een positieve stap vooruit zetten en andere wegen ontwikkelen voor onderhandelingen en actie."

Welke boodschap neemt de vakbeweging mee naar Rio+20?

Judith: “We zitten vandaag in een diepe crisis, waardoor de economische situatie bovenaan de agenda staat. Terwijl we eigenlijk op zoek moeten gaan naar een evenwichtige aanpak van de achteruitgang van het leefmilieu, de stijgende sociale ongelijkheid en het huidige economische model. Onze sleutelboodschap voor Rio+20 is dan ook: werk maken van de armoedebestrijding, de sociale ongelijkheid en milieubescherming."

Nochtans bestaat de indruk dat de aandacht voor sociale en ecologische uitdagingen nog terrein verliest.

Judith: “De laatste twee jaar is er een revival van het neoliberalisme, zoals minder regelgeving, wetten en beïnvloeding van overheidswege. Wat we reeds bereikt hadden inzake een sociaal Europa, veiligheid, gezondheid en milieubescherming wordt afgekalfd in de discussie over kostenbesparingen en bezuinigingen."

 

Het is tijd voor een rechtvaardige overgang naar
een grondstofefficiënte en koolstofarme economie

 

Is er een rol weggelegd voor de delegees?

Judith: “Zij zitten met hun neus op de praktijk en zijn het best geplaatst om actie te ondernemen. Een eerste stap is de doorlichting van de milieuprestaties van het bedrijf bekomen, of deze zelf uitvoeren wanneer de werkgever dit zou weigeren.
Maar je mag niet blijven steken in een discussie over besparingen die vooral de portefeuille van de werkgever ten goede komen. De inspanningen moeten ook ten goede komen aan de arbeidsorganisatie en investeringen in werknemers.
We zullen een voorsprong moeten nemen in de dialoog met de werkgever. En met oplossingen komen op maat van het bedrijf. Daarom moeten de militanten goed omringd en ondersteund worden. In Vlaanderen is bijvoorbeeld dit jaar het project ‘Groene werkplek’ gestart. Hiermee willen we net deze ervaringen sprokkelen en lessen trekken om beter de militanten te omkaderen."

Zal de vakbeweging ooit op straat komen voor de bescherming van ons leefmilieu?

Judith: “Toegegeven: het brood en rozen verhaal moet sterker gelinkt worden aan een rechtvaardige en duurzame toekomst. Toch is de realiteit reeds dat de vakbond hiervoor op straat staat. In Griekenland en Spanje is het alternatief voor de bezuinigingspolitiek investeren in een energie- en grondstofefficiënte economie. We moeten weggaan van het kostenverhaal en de eindeloze discussies over concurrentie. We moeten meer nadruk leggen op oplossingen, investeringen in menselijk kapitaal, kwalitatieve jobs, opleiding en innovatieve werkplekken."

De vakbond staat onder druk. Dit maakt het niet altijd even eenvoudig.

Judith: “Klopt, het is moeilijk om in het defensief te blijven zitten. Dat vergt veel energie, maar we moeten durven vooruit kijken en bedenken hoe we vooruit kunnen geraken.
We moeten onze eigen alternatieven formuleren en hierover een ernstige discussie voeren, met onze leden en onze partners. Sociale rechtvaardigheid beweegt mensen. Veranderen zal enkel kunnen voor iedereen als de verandering rechtvaardig is.
Zelf mogen we daarbij niet vergeten dat de status quo een ramp is en op lange termijn catastrofale gevolgen zal hebben, zowel op sociaal vlak als voor het leefmilieu. Uitdagingen als de klimaatproblematiek en de grondstoffencrisis zijn misschien moeilijk voelbaar, maar wij hebben de taak om de juiste vertaling te vinden en de lange termijn te bewaken."
 

Ter voorbereiding van Rio+20 zijn de vakbonden uit alle hoeken van de wereld bijeen voor een syndicale top. Algemeen secretaris Anne Demelenne en een ABVV-delegatie zijn ter plaatse. 
Lees het verslag (Frans)