Terug

Manifest

Wat na de coronacrisis? Manifest van het ABVV

Check hier het postcorona manifest van het ABVV.
 

Lessen uit de crisis

De coronacrisis heeft veel leed veroorzaakt en veel ongemak. Maar ze leert ons ook veel.

  • Dat de economie en de samenleving ook in crisistijden blijven draaien, dankzij de werknemers. De werknemers in de vitale sectoren en essentiële diensten op kop.
  • Dat de overheid en de sociale zekerheid de schok hebben opgevangen en ons door de crisis gidsen.
  • Dat goede gezondheidszorgen en behoud van koopkracht essentieel zijn.
  • Dat solidariteit het cement is dat een samenleving bijeen houdt.

Iedereen is het daar nu mee eens. Dat moeten we vasthouden. Dit is het moment om dingen te veranderen. Dat was al zo nodig omdat het neoliberale, kapitalistische model geen antwoord biedt op de groeiende ongelijkheid, noch op klimaatverandering.

Sociale bescherming, behoud van koopkracht, organiseren van solidariteit: dat zijn nu net de dingen waar we als vakbond sterk in staan. Daarom hebben we recht van spreken, maar ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Verandering zal niet alleen van de politiek komen, maar ook van onderuit.

De coronacrisis is dus een kans om het roer om te gooien. Maar er zijn ook bedreigingen. Rechts zal heel snel naar de gewone gang van zaken willen terugkeren en rechts zal zeker geen medestander zijn om de factuur die achterblijft op een solidaire en slimme manier weg te werken.

Werknemers hebben recht op meer waardering

De werknemers behoren tot de grootste slachtoffers van deze economische crisis. We konden de schade beperken dankzij de sociale verbeteringen die we afdwongen, zoals het optrekken van de uitkeringen voor tijdelijke werkloosheid. Maar tijdelijk werklozen verliezen aan koopkracht en nu dreigen velen nog eens hun job volledig te verliezen.

Werknemers met precaire statuten, zoals uitzendkrachten, verloren vaak het snelst hun werk en inkomen. Heel wat werknemers - vooral werkneemsters - die aan de slag moesten blijven in de zogenaamde essentiële of vitale sectoren worden nu geprezen als helden, maar zijn laagbetaald en ondergewaardeerd. En laat ons niet vergeten dat de werknemers de afgelopen decennia steeds minder terugkrijgen van de toegevoegde waarde die ze voortbrengen. Loonmatiging was en is een pijler van het neoliberale economische model.

Daarom eisen we als ABVV:

  • De coronacrisis heeft aangetoond dat de bescherming en veiligheid op het werk absolute voorrang moet genieten. Dat vergt onderhandelde preventieplannen, voldoende collectieve en individuele beschermingsmiddelen, meer inspecties (minstens een verdubbeling).
  • Werknemers in de zogenaamde vitale en essentiële sectoren moeten een structurele herwaardering genieten. Via loononderhandelingen en via het vrijmaken van de nodige personeelsbudgetten voor overheidsdiensten en de social profit.
  • Een gevoelige opwaardering van laagbetaald werk. Via een drastische verhoging van het minimumloon naar 14 euro bruto/uur of 2.300 euro bruto/maand.
  • De garantie op een fair loonaandeel voor alle werknemers. Wat een fundamentele hervorming vergt van de huidige loonnormwet (louter indicatief, rekening houden met alle loonkostver-minderingen, optrekken minimumloon naar 14 euro buiten de loonnorm houden). En de garantie op gelijk loon voor gelijk werk.
  • Komaf maken met precair werk, zoals opeenvolgende dagcontracten en platformwerkers een normaal werknemerscontract aanbieden.
  • Werk maken van een meer evenwichtige verdeling van werk via collectieve arbeidsduurvermindering en van werkbaar werken.
  • Economische democratie versterken door alle werknemers het recht op een vakbondsvertegenwoordiging te gunnen.

Onze sociale zekerheid en overheidsdiensten terug naar waarde schatten

Tijdens deze crisis is overduidelijk gebleken hoe belangrijk gezondheidszorg en sociale bescherming zijn.

De afgelopen decennia en zeker tijdens de voorbije regeerperiode werden overheidsdiensten en sociale zekerheid opgevat als lasten waarop zoveel mogelijk moest worden bespaard. De sociale zekerheid was tevens de melkkoe om bedrijven aan subsidies te helpen. Veel sociale uitkeringen zijn overigens te laag, de minima vaak onder de armoedegrens.

Daarom eisen we als ABVV:

  • Opnieuw investeren in gezondheidszorg en andere essentiële (overheids)diensten
  • Een versterking van het federaal en openbaar karakter van de sociale zekerheid
  • Een robuuste financiering van de sociale zekerheid via een moratorium op (lineaire) bijdrageverminderingen, nepstatuten en netto-verloning; via een sociale bijdrage van alle inkomens; via een evenwichtsdotatie.
  • Een grondige verbetering van de uitkeringen, door alle sociale uitkeringen boven de armoedegrens te tillen en een minimumpensioen van 1.500 euro netto te garanderen, maar ook door het verzekeringskarakter van de uitkeringen te versterken zodat ze beter het gederfde loon compenseren. Zo moet er een einde worden gesteld aan de degressiviteit in de werkloosheid.

Een ander economisch model: duurzamer en gericht op meer gelijkheid

De afgelopen jaren donderen we van de ene economische crisis in de andere. De coronacrisis toont aan dat geglobaliseerde productieketens de economie extra kwetsbaar maken voor externe schokken en bevoorradingsproblemen. Dit komt bovenop de andere systeemfouten zoals de klimaatcrisis en de groeiende ongelijkheid.

Daarom eisen we als ABVV:

  • De coronacrisis toont aan dat de werkgevers bij de overheid aankloppen van zodra het fout loopt. Als het weer beter wordt strijken ze de winst op. Er moet komaf worden gemaakt met dergelijke socialisering van de verliezen en privatisering van de winsten. Door een einde te stellen aan de daling van de winstbelasting. Door overheidssteun veel selectiever te maken. Zo nodig moet de overheid participaties nemen en sommige essentiële sectoren, zoals de energiesector, onder overheidscontrole plaatsen.
  • De organisatie van de economie moet anders. Meer inzetten op korte ketens. Meer werk maken van een circulaire economie. Meer investeren in opleiding en meer kansen geven aan wie het moeilijk heeft om werk te vinden. Meer werk maken van een rechtvaardige en overlegde klimaattransitie naar een koolstofarme economie.

De overheid: investeren, herverdelen, samenwerken

De gezondheidscrisis werd een economische crisis en doet de overheidstekorten en overheidsschuld sterk oplopen. Wat opnieuw dreigt uit te monden in een besparingsbeleid op de kap van de werknemers. Terwijl er net nood is aan meer koopkracht, meer investeringen en meer herverdeling van rijkdom.

Daarom eisen we als ABVV:

  • Er moet een einde komen aan het besparingsbeleid van de afgelopen jaren. Economisch herstel is enkel mogelijk via meer koopkracht en meer overheidsinvesteringen. Ruimte voor overheidsinvesteringen moet er komen door op Europees niveau middelen en fondsen te voorzien en door de Europese begrotingsregels drastisch te versoepelen. Het stabiliteitspact moet dus grondig worden herzien en sociale regelgeving moet bindend gemaakt (zoals de Europese Pijler van Sociale Rechten)
  • Maar ook door een fundamentele hervorming van de fiscaliteit die veel rechtvaardiger moet en dus meer op kapitaal en grote vermogens.
  • De coronacrisis, de klimaatcrisis, de ongelijke welvaartsverdeling… tonen aan hoe belangrijk samenwerking en solidariteit is tussen landen en binnen het eigen land. Europa moet resoluut kiezen voor samenwerking en steun aan lidstaten die het moeilijk hebben. Ook in ons land moeten we kiezen voor samenwerking, coördinatie en niet voor splitsing.