Barometer bewijst nood aan nieuw duurzaam model

De tweede editie van onze Sociaal-economische barometer, het handige zakboekje met de kerncijfers van onze economie en samenleving, toont aan dat we dringend de stap moeten zetten naar een duurzame economie, een nieuw groeimodel dat welvaart, innovatie en sociale rechtvaardigheid combineert.
 

Lees online

Download PDF
 

Onze barometer toont aan dat ons sociaal model zijn kracht om werknemers in moeilijke tijden te beschermen, bewezen heeft (zie p. 6). Maar in vergelijking met onze buurlanden kan onze sociale zekerheid beter, zeker wat de werkloosheidsuitkeringen, de kost voor gezondheidszorgen en de pensioenen betreft (zie p. 16 en 17).

Onze sterke troeven zijn ondermeer de automatische indexkoppeling, het minimumloon en de federale sociale zekerheid. Onze lonen zijn de motor van de koopkracht en de economie (zie p. 21).

Toch wordt dit model zowel in eigen land als door de Europese besparingsideologie onder druk gezet, terwijl de fundamentele problemen - die een overgang naar een groene en duurzame economie zouden mogelijk maken - niet aangepakt worden (zie tabel energieprijzen p.24 en tabel vorming en innovatie p.26).

Het ABVV heeft zes alternatieve voorstellen om uit de crisis te geraken. Dat onze voorstellen geloofwaardig zijn bewijst deze barometer. Tijdens de staking op 30 januari e.k. zullen we dit blijven benadrukken.

Belangrijke vaststellingen

Inkomensverdeling

De inkomensverdeling op basis van de belastingaangiften in België, toont aan dat de 1% topverdieners met de hoogste inkomens op 35 jaar tijd hun inkomen dubbel zo snel hebben zien aangroeien, in vergelijking met de groep topverdieners er net onder.
 

Verdeling rijkdom

Wat de verdeling van de rijkdom betreft is het koffiedik kijken aangezien er geen vermogenskadaster bestaat en het bankgeheim slechts heel beperkt werd opgeheven.
 

Sociale zekerheid

• Werkloosheid
  Een gezinshoofd (2 kinderen, tweeverdieners) met een gemiddeld loon ontvangt in de eerste  werkloosheidsperiode 75% van het laatst verdiende loon, tegen 80 à 89% bij onze buurlanden.
   
• Gezondheid
  De dekking voor gezondheidszorg is niet de beste. In vergelijking met de buurlanden moet een Belg een groter deel van de uitgaven voor gezondheidszorg uit eigen zak betalen. In de jaren ‘90 bedroeg de ten laste name door de sociale zekerheid 90%, vandaag is dit teruggelopen tot 75%.
   
• Pensioenen
  De Belgische pensioenen zijn niet zo aantrekkelijk. De verhouding bruto pensioen/gemiddeld loon is bij ons slechts 42% (tegen 57% voor de OESO). Bij ons bedraagt het netto vervangingspercentage 64%, wat dus lager is dan het OESO-gemiddelde van 69%.
  Dankzij de automatische indexering en de welvaartsvastheid viel dit iets minder slecht uit. Zonder beide mechanismen zouden de pensioenen nog meer op de lonen achterophinken.

Belastingen: lage aanslagvoet voor bedrijven

Het wettelijk tarief van de vennootschapsbelasting is 33,99%. In de praktijk betalen bedrijven echter maar 13,6% belasting op hun positief resultaat.
The Institute of International and European Affairs, een lobbygroep voor bedrijven bij het Europees Parlement, suggereert dat het reële belastingpercentage nog lager ligt. Aan de hand van een steekproef van bedrijven met meer dan 60 werknemers bedroeg het reële belastingtarief in België… 4,8% in 2009.
 

Concurrentiekracht van bedrijven

• Loonkost
  Het aandeel van de lonen in de productiekosten bevestigt dat de lonen in de industrie het probleem niet zijn: bij ons vertegenwoordigen de lonen slechts 12% van de productiekosten, minder dan bij de buurlanden Duitsland, Frankrijk, Nederland.
   
• Energiekost
  In België is de industrie energie-intensiever dan in de buurlanden. Bij ons bedragen de energiekosten 8% van de totale productiekost.
  In België zijn de elektriciteitsprijzen voor de industrie niet onredelijk hoog in vergelijking met het buitenland, dit in tegenstelling tot de elektriciteitsprijzen die de gezinnen aangerekend worden. We stellen vast dat de regulering van de energieprijzen, zoals in Frankrijk, voor minder hoge prijzen zorgt dan in landen waar bij de vrijmaking van de energieprijzen geen enkele rem werd ingebouwd. Regulering kan dus een concurrentieel voordeel opleveren.
   
• Vorming en opleiding
  De vormingsinspanningen van de Belgische bedrijven bedragen 1,6% van de loonmassa, wat flink onder het gemiddelde van onze buurlanden is en blijft, ondanks alle verbintenissen.

Download 'Sociaal-economische barometer 2011' Download '6 ABVV-voorstellen om uit de crisis te geraken'