Tijdskrediet

dinsdag, 15 januari 2013

Vakbond ABVV | Tijdskrediet

Met tijdskrediet kan je tijdelijk minder werken of stoppen met werken. Welke mogelijkheden heb je?

 

We geven in dit dossier in essentie een overzicht van de grote lijnen van het stelsel tijdskrediet. Voor details en specifieke situaties, verwijzen we naar onze brochure ‘wegwijs in het tijdskrediet’ (januari 2013).

  

Wat is tijdskrediet?

Tijdskrediet is een systeem waarbij de werknemer tijdelijk minder kan werken of stoppen zonder dat er een einde aan de arbeidsovereenkomst wordt gesteld. Je kan tijdskrediet opnemen om meer tijd te besteden aan de opvoeding van de kinderen, om een jaar Afrika te verkennen, om opnieuw te gaan studeren, om een ziek familielid te ondersteunen, … Tijdens deze onderbrekingsperiode kan je dan een uitkering ontvangen die door de RVA wordt toegekend.

 

Wat we hier bespreken geldt voor werknemers in de privésector en contractuelen van het vrij onderwijs, werknemers van gemengde bedrijven en intercommunales voor distributie van elektriciteit en gas, personeelsleden van regionale openbare vervoermaatschappijen (bus, tram, metro) en autonome overheidsbedrijven (BPost, Belgacom, NMBS, BIAC) en personeel van de vroegere publieke kredietinstellingen.
Voor de meeste werknemers uit de openbare sector (o.a. federale overheid, gewesten en gemeenschappen, lokale en provinciale overheden en het onderwijs) gelden bijzondere regels.

 

Vaak gelden er specifiekere regelingen op sector- en/of bedrijfsniveau. Werknemers kunnen bijv. recht hebben op een betere regeling mbt de duur van het tijdskrediet, anciënniteitsvoorwaarden of aanvullende vergoedingen. Daarvoor moet er op sectorniveau of in de onderneming een cao Tijdskrediet afgesloten zijn. Vooral in sterke sectoren of grote bedrijven met een omvangrijke syndicale afvaardiging, vinden we zulke cao’s terug. Meer info bij je vakcentrale.


De verschillende vormen van tijdskrediet

Je moet een onderscheid maken tussen het opnemen van tijdskrediet zonder motief, tijdskrediet met een bepaald motief en zorgverloven (ouderschapsverlof, palliatieve zorgen of medische bijstand) en. Een bepaald motief kan zijn: om zorg te dragen voor een kind, om palliatieve zorgen te verlenen, om een zwaar ziek familielid te verzorgen, om een gehandicapt kind te verzorgen, om een opleiding te volgen of in afwachting van het brugpensioen of het pensioen (landingsbanen). Tijdskrediet in de vorm van een zorgverlof is dus niet hetzelfde als tijdskrediet met een bepaald motief hoewel dit motief hetzelfde kan zijn.

 

Tijdskrediet is een recht voor elke werknemer, maar je moet wel voldoen aan een aantal voorwaarden. Hoelang je al werkt binnen de onderneming bijv. Of je werkt met een voltijds contract of niet, kan ook belangrijk zijn. Soms kan de aanvang uitgesteld worden, als er meer dan 5% van de personeelsleden in tijdskrediet zijn, of om ernstige redenen (die dan wel door de ondernemingsraad of het arbeidsreglement moeten verduidelijkt worden). De voorwaarden om tijdskrediet op te nemen bij de werkgever verschillen (tot op vandaag) met de voorwaarden om een uitkering te krijgen. Je kan dus perfect beantwoorden aan de voorwaarden om op het werk tijdskrediet op te nemen, maar niet in aanmerking komen voor een uitkering!

 

Je kan tijdskrediet opnemen ofwel voltijds, halftijds of voor 1/5de.

 

Mogelijkheden

  • Elke werknemer heeft recht op 3 kalenderjaren tijdskrediet voor de opvoeding van kinderen, bijstand aan zieke familieleden of opleiding. Voor de verzorging van een ziek of gehandicapt kind heb je recht op 4 kalenderjaren. Dit is het tijdskrediet met motief.
     
  • Elke werknemer heeft ook recht op een periode van in totaal 12 maanden tijdskrediet zonder motief: 1 jaar voltijds, of twee jaar halftijds, of 5 jaar 1/5de tijdskrediet, of een combinatie van deze mogelijkheden.
     
  • En 55-plussers met 25 jaar loopbaan (in sommige gevallen ook al 50-plussers) hebben het recht om tot het (brug)pensioen te genieten van:
    • de vierdagenweek;
    • en/of de halftijdse loopbaanonderbreking.

Daarbovenop blijven de zorgverloven bestaan: het ouderschapsverlof, de onderbrekingen voor palliatieve zorg en zorg voor zieke familieleden.

 

Welke vorm van tijdskrediet neem ik nu het best eerst op?

  1. Tijdskrediet met motief: krediet wordt minder snel opgebruikt, maar de uitkeringen ligger iets lager dan bij de zorgverloven
  2. Zorgverloven: zijn een recht en kunnen niet uitgesteld worden (tenzij om dringende reden), hogere uitkeringen. 
  3. Algemeen tijdskrediet zonder motief: behouden tot op het laatst.

 

TIJDSKREDIET VOOR ELKE WERKNEMER 

Voor wie?
Elke werknemer kan, onder bepaalde voorwaarden, 4/5de, halftijds of voltijds tijdskrediet opnemen.
Om in 4/5de tijdskrediet te gaan moet je voltijds gewerkt hebben in de 12 maanden voorafgaand aan je aanvraag. Om halftijds te onderbreken moet je minstens 3/4de gewerkt hebben in de 12 maanden voorafgaand aan je aanvraag.

Let op!

  • In bedrijven met meer dan 10 werknemers (telling op 30 juni van het vorig jaar) is het opnemen van het tijdskrediet een recht. De opname van dit recht kan alleen uitgesteld worden onder bepaalde voorwaarden (zie hoofdstuk 3 brochure).
  •  In bedrijven met 10 werknemers of minder moet de werkgever akkoord gaan met de uitoefening van het recht.
  • Bepaalde personeelscategorieën (bijv. kaderleden) kunnen slechts uitgesloten worden indien dit vooraf bepaald is in een sectorale- of bedrijfsCAO.

 

TIJDSKREDIET MET MOTIEF:
VOOR OPVANG KINDEREN, ZIEKE FAMILIELEDEN OF OPLEIDING

Tijdskrediet met motief, d.w.z. tijdskrediet gemotiveerd door opvoeding van kinderen, of de zorg voor een ziek familielid, of het volgen van een opleiding, is niet te verwarren met de zorgverloven (zie Deel II). Dit gemotiveerd tijdskrediet geeft je een bijkomend recht om je loopbaan te onderbreken of je arbeidsregime aan te passen, bovenop het basisrecht van tijdskrediet zonder motief (equivalent van 12 maanden, zie hierna). De duur van het bijkomend recht varieert naargelang de motivatie:

  • 36 extra kalendermaanden voor opvoeding van kinderen jonger dan 8 jaar, voor verzorging van zieke familieleden of voor opleiding;
  • 48 extra kalendermaanden voor verzorging van je ziek of gehandicapt kind;
     

Onder welke vorm en hoe lang?

  • Deze bijkomende rechten kunnen niet opgedeeld worden. Dus ook als je je bijkomend recht halftijds of 4/5de opneemt, blijft het bijkomende recht beperkt tot 3 of 4 kalenderjaren. Half- of voltijds tijdskrediet voor kinderen of zieken vraag je dus beter onder dit stelsel, en niet onder de zorgverloven, omdat je krediet dan minder snel opgebruikt wordt (maar je uitkering is iets lager).
  • Je kan de bijkomende rechten op tijdskrediet met motief slechts combineren tot een maximum van 48 maanden samen.
  • Om van dit recht te genieten moet je twee jaar anciënniteit bij je werkgever hebben (maar geen 5 jaar loopbaan zoals bij tijdskrediet zonder motieven), behalve wanneer je tijdskrediet direct aansluit op je ouderschapsverlof.
  • Om de 36 extra kalendermaanden half- of voltijds op te nemen, is er een sectorale of bedrijfsCAO nodig (de oude CAO’s tellen hiervoor ook).


TIP 
Je kan dus best eerst tijdskrediet met motief aanvragen. Indien de werkgever zegt dat je moet wachten, kan je overschakelen op de zorgverloven, die altijd een recht zijn. Ondertussen komt er misschien een plaats vrij voor dit tijdskrediet met motieven.
Gebruik eerst zo veel mogelijk deze rechten en laat ze ook door je partner opnemen, vooraleer je gewoon tijdskrediet zonder motief uit te putten. Het gewoon tijdskrediet zonder motief kan je immers altijd gebruiken, ook als je kinderen ouder zijn, om bijvoorbeeld vanaf 50 jaar in 4/5de tijdskrediet te stappen, of om op reis te gaan.

 

TIJDSKREDIET ZONDER MOTIEF

Voor wie?
Een bijkomend recht op tijdskrediet met uitkering voor wie minstens 5 jaar loopbaan heeft én 2 jaar anciënniteit heeft bij zijn werkgever.
Uitzondering: je hebt geen 5 jaar loopbaan nodig als het tijdskrediet direct aansluit op ouderschapsverlof.

Onder welke vorm en hoe lang?

  • Het equivalent van 12 maanden tijdskrediet: 12 maanden voltijds tijdskrediet, of 24 maanden halftijds of 60 maanden 4/5de, of een combinatie van deze mogelijkheden.

Indien je vroeger al je tijdskrediet opnam, en je kan nu aan de RVA bewijzen dat je toen beantwoordde aan de voorwaarde voor tijdskrediet met motief (bijv. je had toen kinderen jonger dan 8 jaar), dan wordt dit eerst aangerekend op je 36 of 48 maanden tijdskrediet met motief, en het saldo op je tijdskrediet zonder motief. De rest kan je nog gebruiken zoals je zelf wil, bijv. als landingsbaan. Het ABVV heeft dit speciaal onderhandeld, omdat anders de ouders – meestal de moeder – die in het verleden al hun rechten opnamen, zouden gediscrimineerd zijn.

Een voorbeeld: je nam vroeger je recht op 5 jaar 4/5’de tijdskrediet op om voor je kinderen jonger dan 8 jaar te zorgen. Dit kan je nu, met een attest van de RVA dat bewijst dat je kinderen destijds jonger dan 8 waren, laten aanrekenen op je recht op 3 jaar tijdskrediet met motief, zodat je terug recht krijgt op 3 jaar 4/5de zonder motief.

Hoe opnemen?

  • Op te nemen in schijven van minstens 3 maanden voor half- of voltijds tijdskrediet, en van minstens 6 maanden voor 4/5de. Indien je vroeger stopt, zal de RVA je uitkering terugvorderen, tenzij in geval van overmacht.
  • Het tijdskrediet met motieven voor zorg aan zieke familieleden of palliatieve zorg moet je met dezelfde schijven opnemen als het overeenstemmend zorgverlof (zie Deel II, 2 en 3).

Let op!

Er bestaat ook de mogelijkheid om de 12 maanden voltijds tijdskrediet zonder motieven op te nemen zonder uitkering. Dit kan handig zijn om een andere job uit te testen. Maar je put dit recht dan wel uit.

 

VERGOEDING EN SOCIAAL STATUUT

Vergoeding – brutobedragen op 1/12/2012

  • 641,37 euro per maand, bij 5 jaar anciënniteit als werknemer in de onderneming.
  • 481,02 euro per maand, indien tussen 2 en 5 jaar anciënniteit.
  • Plus eventuele aanvullende vergoedingen naargelang van de regio (zie overzichtstabel laatste blz.), de sector of het bedrijf waar je werkt.
  • Deze bedragen worden proportioneel toegekend:
    • voor een halftijdse onderbreking krijg je de helft: 320,68 euro of 240,51 euro per maand;
    • indien je vóór de onderbreking bijv. 4/5de werkt, wordt dit bij een voltijdse onderbreking 513,10 euro (4/5de van 641,37 euro).

Werknemers die werken in een bedrijf gelegen in het Vlaams Gewest (niet Brussel) en tijdskrediet nemen om een opleiding te volgen of zorg te geven, krijgen extra 190,25 euro bij een voltijdse en 126,83 euro bij een halftijdse onderbreking. Meer info tel. 1700, keuze 4.

Sociaal statuut

  • Je pensioen wordt verder berekend op je vroeger volledig loon op voorwaarde dat je een uitkering hebt: je verliest dus niets.
  • Voor de werkloosheid behoud je altijd je volledige rechten: indien je bedrijf sluit, kan je onmiddellijk overstappen op volledige werkloosheidsuitkeringen.
  • Bij ziekte of ontslag zal je ontslag of ziekte-uitkering berekend worden op je deeltijds loon bij deeltijdse onderbreking. Bij ontslag tijdens volledig tijdskrediet, gaat het ontslag pas in na afloop van het tijdskrediet.
  • Je eindejaarspremie, je aantal vakantiedagen en vakantiegeld, zullen berekend worden in overeenstemming met je nieuw uurrooster en je deeltijds loon.

 

Download de brochure

  Volg je vakbond  

   Volg het ABVV op Facebook       Volg de ABVV-adviseursblog       Volg RSS-feeds van het ABVV      Volg het Vlaams ABVV op Twitter (https://twitter.com/VlaamsABVV)