Voldoende redenen om handelsverdragen te stoppen

Voldoende redenen om handelsverdragen te stoppen

Vakbond ABVV | TTIP zet werknemers in hun blootje

De verregaande vrijhandelsakkoorden bedreigen onze jobs, gezondheid, planeet en democratie. België moet de onderhandelingen stopzetten.

Dat vragen alle actievoerders en de vakbonden, mutualiteiten, ngo's, consumenten-, milieu-, mensenrechtenorganisaties en burgerbewegingen die vandaag protesteren in Brussel. 

 

De Europese Unie heeft met Canada een handelsverdrag (CETA, Comprehensive Economic and Trade Agreement) onderhandeld dat al in oktober kan ondertekend worden. De onderhandelingen over een handelsverdrag met de VS (TTIP, Transatlantic Trade and Investment Partnership) zijn nog bezig. CETA en TTIP zijn tweelingen.

Zowel TTIP als CETA zijn een aanfluiting van de democratie en een gevaar voor werknemers, consumenten en leefmilieu

Het doel van deze trans-Atlantische verdragen is de handel in goederen en diensten te liberaliseren, en privé-investeerders te beschermen. Komt daar bovenop dat men ook de douanetarieven nog meer wil drukken, en elke regelgeving – die als een handelsbelemmering wordt gezien – wil wijzigen. Dat allemaal in ruil voor beloftes op het vlak van groei en werkgelegenheid. Maar dit alles is niet zonder gevaar…

 

6 redenen om deze handelsverdragen een halt toe te roepen
 

  • Gevaar voor onze economische groei, onze banen en onze lonen

    Een onafhankelijke academische studie over het TTIP toont dat er een jaarlijkse inkomensverlies van 3.400 à 5.550 euro per werknemer zal zijn en dit terwijl 600.000 banen in Europa verloren zouden gaan.
    Vakbond ABVV | TTIP bedreigt jobs, milieu, gezondheid
     
  • Gevaar voor de democratie en het arbeidsrecht

    Elke regelgeving – bestaande of nieuwe – zal als een ‘handelsbelemmering’ beschouwd kunnen worden. De regelgeving die de werknemers beschermt (stakingsrecht, gezondheid en veiligheid op de werkplaats, cao’s …) dreigt dus op de helling gezet te worden. En ondernemingen krijgen het recht om de staten voor een soort van rechtbank te dagen wanneer arbeidsreglementeringen in hun weg staan.
    Kortom: economische privébelangen krijgen voorrang op het algemeen belang.
     
  • Gevaar voor de sociale omkadering van overheidsopdrachten

    Het recht van de overheid om de toekenning van lucratieve overheidsopdrachten aan privébedrijven afhankelijk te maken van de naleving van de sociale, fiscale en milieuwetgeving wordt zwaar aangetast.
     
  • Verhoogd gevaar voor sociale dumping

    Wij zijn ook bezorgd over arbeidsvoorwaarden. Canada en de VS hebben een aantal conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) niet bekrachtigd, o.m. die over de syndicale vrijheden, het recht op vereniging en het recht op collectieve onderhandelingen. Bovendien voeren Amerikaanse werkgevers soms agressieve anti-syndicale acties.
    Door deze schending van de fundamentele normen van de IAO worden werknemers nog meer tegen elkaar opgezet.

    De vakbeweging pleitte ervoor om stevige sociale clausules op te nemen in de vrijhandelsverdragen en eist de mogelijkheid om stappen te kunnen ondernemen als de normen van de IAO overtreden worden en in sancties te voorzien. De Commissie weigert echter dit voorstel te verdedigen en laat de werknemers dus in de steek.

     
  • Gevaar voor de openbare diensten en de diensten van algemeen belang

    Het CETA en het TTIP leiden onomwonden tot meer liberalisering en privatisering van de openbare diensten (water, gezondheid, openbaar vervoer …). België zal moeten toelaten dat Canadese of Amerikaanse operatoren diensten komen verrichten ‘op onze markt’. In naam van de gelijke behandeling zal ons land bovendien verplicht worden deze diensten op dezelfde manier te subsidiëren als de Belgische openbare diensten.

    Privatisering van overheidsdiensten heeft een directe impact op alle burgers. Wanneer de privésector nutsvoorzieningen aanbiedt (bij wijze van voorbeeld), kunnen we niet meer spreken van publieke dienstverlening. De dienst wordt enkel verleend als er winst mee te maken valt. Concreet betekent dit: kleine treinstations worden gesloten. Bushaltes in landelijke gebieden verdwijnen... De winst primeert. Garantie op toegankelijke openbare diensten voor alle burgers bestaat dan niet meer.
    Vakbond ABVV | Stop TTIP & CETA Logo
    Op die manier brengt de liberalisering onze overheidsfinanciën in gevaar. Dit dreigt dan weer te leiden tot privatisering of tot forse begrotingsbesparingen, ook in bepaalde takken van de sociale zekerheid zoals de gezondheidszorg.

    Door een verdere privatisering en commercialisering zou gezondheidszorg een privilege kunnen worden. Wie meer middelen heeft, zou een betere behandeling krijgen.
    De mutualiteiten vrezen voor hogere prijzen voor geneesmiddelen en duurdere gezondheidszorg, minder bevoegdheid voor lidstaten om een eigen beleid te volgen en meer invloed op regelgeving door multinationals.
     
  • Gevaar voor financiële regulering

    Reguleringen die nieuwe financiële crisissen zouden moeten voorkomen (met blinde besparingen en een zoveelste afbouw van sociale rechten van werknemers tot gevolg), worden nagenoeg onmogelijk.

 

Om al die redenen:

  • Mag België niet instemmen met de ondertekening van het CETA-verdrag. En mogen onze parlementsleden het verdrag niet goedkeuren.
  • Mag België evenmin instemmen met de voortzetting van de onderhandelingen over het TTIP op basis van het huidige mandaat.
     

Frappante voorbeelden

  • In de EU zijn meer dan 1.300 scheikundige producten verboden in de cosmetica. In de VS zijn dat er welgeteld elf. Wie gelooft dat deze kloof ooit overbrugd kan worden zonder aantasting van de EU-normen, is naïef. 
     Vakbond ABVV | Amerikaans hormonenvlees naar Europa
  • De Amerikaanse minister van Landbouw heeft laten verstaan dat een akkoord enkel mogelijk is op voorwaarde dat Amerikaans hormonenvlees en ggo’s (genetisch gewijzigde organismen) toegelaten worden tot de Europese markt. Het voorzorgsbeginsel – waarbij enkel die producten worden toegelaten waarvan is bewezen dat ze onschadelijk zijn – wordt overboord gegooid. Voortaan zouden alle producten toegelaten worden, tenzij de schadelijkheid ervan wordt aangetoond.
     
  • Private rechtbanken staan garant voor winst
    In de handelsverdragen zit een systeem dat multinationals in staat stelt overheden voor een private rechtbank te dagvaarden als zij van mening zijn dat hun (toekomstige) winsten in gevaar worden gebracht, bijvoorbeeld door nieuwe milieu- of arbeidswetgeving.
    Vakbond ABVV | Multinationals krijgen het voor het zeggen
    Drie frappante voorbeelden uit eerdere handelsverdragen.
    • Churchill Mining vs. Indonesië
      In 2012 werd de Indonesische overheid aangeklaagd voor het intrekken van een mijnconcessie in de provincie Busang. Churchill Mining was aandeelhouder van een lokaal bedrijf in bezit van de licentie. Churchill Mining eist 1,77 miljard euro schadevergoeding van de Indonesische overheid.
       
    • Methanex vs. de Verenigde Staten
      Halverwege de jaren ’90 merkten inwoners van California een slechte smaak in hun drinkwater. De oorzaak bleek een hoge concentratie aan methyl-tert-butylether (MTBE), een kankerverwekkende stof die wordt toegevoegd aan benzine. De staat vaardigde een verbod uit op MTBE. Methanex Corporation, dat methanol produceert, één van de bestanddelen van MTBE, eiste een schadeloosstelling van 857 miljoen euro voor verloren toekomstige winsten.
       
    • Veolia vs. Egypte
      Eén van de weinige overwinningen na de revolutie in Egypte was een verhoging van het minimumloon van 50 naar 88 euro per maand. De Franse multinational Veolia kon hier niet mee leven en diende een klacht in bij het ICSID (International Centre for Settlement of Investment Disputes) van de Wereldbank.

 

Dus: CETA en TTIP zijn veel meer dan traditionele handelsverdragen. Ze bevatten systemen die voor machtige multinationals de weg vrijmaken om democratisch tot stand gekomen wetten, die bedoeld zijn voor het algemeen belang, te saboteren en te ontkrachten.