Verbeterpunten van onze samenleving

Sociaal-economische barometer: verbeterpunten van onze samenleving

De verschillende ingrepen van de laatste jaren hebben ons systeem van sociale bescherming verzwakt. Het sociaal contract werd verbroken en de nefaste gevolgen van het rechtse beleid worden steeds duidelijker. Maar er zijn realistische alternatieven. Dit tonen we aan in de editie 2017 van onze sociaal-economische barometer.

Naast de zuiver economische parameters (economische groei, investeringen, tewerkstellingsgraad, pensioenen…) neemt het ABVV in zijn barometer 2017 ook andere indicatoren op die informatie verschaffen over de levenskwaliteit van de mensen. Het gaat dan onder meer om gezondheid, onderwijs, de verzoening van privé- en beroepsleven, de gelijkheid vrouwen-mannen, ...

In deze barometer tonen we aan dat er verbeterpunten zijn en stellen we realistische alternatieven voor. Het is een absolute vereiste om rekening te houden met het leven van de werknemers in al zijn facetten en de noodzakelijke voorwaarden voor een kwaliteitsvol leven naar voor te schuiven. De levenskwaliteit verdedigen betekent immers meer dan de koopkracht verdedigen. Het gaat ook over waardige levensomstandigheden, sociale cohesie, een gezond milieu en gelijke kansen voor iedereen.

Enkele vaststellingen

Economisch onderpresterend

  • Onze economie groeit lager dan het gemiddelde van de eurozone.
  • De werkgelegenheidsgraad stagneert. De jobaangroei is onvoldoende om de aangroei van de actieve bevolking te compenseren.  
  • De helft van de nieuwe contracten in 2015 waren van lage kwaliteit (tijdelijk, onregelmatige uren, deeltijds).
  • Veel werknemers zien zicht verplicht om een precair contract of statuut te aanvaarden. Het aantal dagcontracten explodeert. 

Sociale bescherming: de nood is hoog

  • Er moet zogezegd bespaard worden op sociale bescherming terwijl we evenveel uitgeven aan sociale bescherming als gemiddeld in de eurozone (in percentage van het BBP).
  • Bijna 90% van de sociale (minimum)uitkeringen ligt onder de armoedegrens.
  • Het aantal leefloners stijgt sterk sinds de regering-Michel.
  • Het minimumloon garandeert geen bestaanszekerheid.
  • Bijna de helft van de vrouwen is aangewezen op een pensioen van lager dan 1.000 euro.

Grote vermogens: onaangeroerd

  • Vermogen is zeer ongelijk verdeeld. De 10% rijkste Belgen bezit ongeveer 44% van de rijkdom. De top 1% rijksten bezit meer dan de 50% Belgen aan de onderkant van de vermogensverdeling. 
  • Vermogen wordt ondermaats belast. De meerwaarde op eigendom en de meerwaarde op aandelen wordt bij ons niet belast. Gemiddeld gaat dat in de rest van de OESO om 15 en 37%. Ook de belasting op ondernemingwsinsten, de uitkering van dividenden en de roerende voorheffing op intresten liggen bij ons lager dan gemiddeld in de OESO.

Koopkracht daalt voor de werknemer

  • Belgie is het enige land in Europa waar in 2016 de reële lonen daalden. We boeten aan koopkracht in, het resultaat van de loonblokkering en de indexsprong.
  • De vergoedingen van de bedrijfsleiders van de Bel-20 stegen gemiddeld met 13% tussen 2015 en 2016. Bij werknemers gaat het om een povere 0,3%.
  • Terwijl de lonen in 2015 geblokkeerd waren, stegen de uitgekeerde dividenden aan aandeelhouders met 41% t.o.v. 2014.

Enkele alternatieven

Het ABVV wil:

  • een jobgarantie voor jongeren

    • voldoende stageplaatsen en mogelijkheden voor werkplekleren, beter statuut voor tijdelijke werkervaringen, betere samenwerking tussen onderwijs en VDAB/Actiris/Forem, afschaffen diplomavoorwaarde inschakelingstuitkering, sancties voor bedrijven die overdadig gebruik maken van precaire contracten, ...
  • Sterker sociaal overleg in bedrijven, 

want de aanwezigheid van vakbonden is allesbepalend voor de arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden

  • Waardige minimumlonen;

wij streven naar minimumuurlonen van 14 euro

  • Hogere minimumuitkeringen;

alle minima moeten omhoog tot 10% boven de armoedegrens.

  • Collectieve arbeidsduurvermindering

met loonbehoud en compenserende aanwervingen als oplossing voor zij die nu te veel werken en zij die werk zoeken.

  • Evenwicht tussen lonen en kapitaal herstellen

    • Loonvorming moet uit de dwangbuis van de nieuwe wet op de loonnorm, bij een loonkostvergelijking moeten ook de productiviteit en de subsidies tellen.
    • Respect voor de automatische indexering en anciënniteitsverhogingen.
    • Competitiviteit moet breder beken worden dan enkel lonen.
    • Beperk de loonspanning in bedrijven; zorg ervoor dat het loon van de toplui maximaal 14 keer hoger ligt dan dat van de medewerkers met de laagste lonen .
    • De evolutie van de uitkering van didvidenen mag niet sneller stijgen dan deze van de lonen.
  • Eerlijke fiscaliteit

    • Een echte vermogensbelasting, een meerwaardebelasting, rechtvaardige woonsfiscaliteit, heffing op financiële transacties.
    • Een Europees minimum voor de vennootschapsbelasting van 25% met jaarlijks rapportage over de winsten en betaalde belastingen in verschillende landen, afschaffing notionele intrestaftrek, einde aan misbruik van managementvennootschappen.
    • Meer progressieve personenbelasting (sterkste schouders dragen zwaarste lasten) en gelijke belasting van elke euro door inkomens- en vermogenskadaster. Een algemene sociale bijdrage om de financiering van onze sociale zekerheid te garanderen.
    • Rechtvaardige consumptie en milieubelastingen
  • Pensioengarantie

    • Op 67 jaar met pensioen is niet te doen. De wettelijke pensioenleeftijd moet op 65 jaar liggen.
    • Wettelijk pensioen van 75% van je gemiddeld loon
    • Minimumpensioen gelijk aan het minimumloon van 1.500 euro
    • Vervroegd pensioen op 62 na 40 jaar loopbaan; pensioen op 60 voor belastende carrières; regiistratie van criteria voor belastend werk die leiden tot een gepast eindeloopbaanbeleid; volwaardige gelijkstelling voor periodes van sociale uitkeringen; volledige loopbaan na 40 jaar; recht op minimumpensioen na 30 jaar halftijdse tewerkstelling; bijkomende financiering voor de vergrijzing; herinvoering van de pensioenbonus zodat wie langer werkt, meer pensioen ontvangt.