Van Offshore Leaks tot Paradise Papers: een round-up van wereldwijde fiscale fraude

Van Offshore Leaks tot Paradise Papers: een round-up van wereldwijde fiscale fraude

Elk jaar is er wel een nieuw fiscaal schandaal. Na de Panama Papers van 2016 maken de Paradise Papers duidelijk hoe multinationals en rijken grootschalig belastingen ontwijken. En wat doet Van Overtveldt? Niet veel.

Het toont aan dat er nog steeds té weinig wordt opgetreden tegen deze onrechtvaardigheid. Al jaren krijgen we het ene Leak na het andere te verwerken. Maar wat doen onze politieke beleidsmakers? Niet veel. Is het nu wachten op nóg een Leak opdat er hier daadkrachtig tegen gereageerd zal worden?

De Paradise Papers tonen opnieuw aan dat verregaande maatregelen getroffen moeten worden tegen belastingparadijzen.

Het is onaanvaardbaar dat minister Van Overtveldt zo slabakt, zo weinig doet tegen fiscale fraude. Hij krijgt zijn begroting niet op orde en staat toe dat ons land miljarden aan inkomsten verliest. 

Om hem er evenaan te herinneren: dit zijn de recentste schandalen op een rijtje. 

  • Offshore Leaks

We schrijven april 2013. Het International Consortium of Investigative Journalists (ISIJ) legt in een stevig rapport uit hoe verschillende bedrijven en individuen 130.000 offshore bankrekeningen beheren. Het was een van de grootste aanklachten ooit tegen internationale belastingfraude.

Het rapport meldde dat er maar liefst 21 tot 31 biljoen dollar verborgen zat in belastingparadijzen. Als je het vermogen van de EU en China samenlegt, dan kom je ongeveer aan dat bedrag.

Het onderzoek baseerde zich op het uitlekken van circa 2,5 miljoen geheime documenten over het offshore-vermogen van mensen uit 170 landen en territoria. 110 Belgische bedrijven zouden werden toen in verbinding gebracht met firma's op belastingparadijzen zoals de Kaaimaneilanden of de Britse maagdeneilanden. Banken zoals KBC en BNP Paribas, bedrijven zoals Solvay waren betrokken. Lees hier bijvoorbeeld hoe KBC er zich trachtte uit te praten.

  • LuxLeaks

Een jaartje verder, 2014. Het ICIJ neemt het belastingregime in ons buurland Luxemburg onder de loep. Luxemburg, gekend omdat we er graag goedkoop tanken, blijkt nu ook zwart op wit een belastingparadijs te zijn. Toegegeven: we hadden geen Luxleaks nodig om dit te weten.

Grote Belgische bedrijven en onze rijkste families hebben in het Groothertogdom verregaande en dubieuze belastingconstructies opgezet met postbusbedrijven in belastingparadijzen. De bekendere namen waren de familie de Spoelberch, de rijkste familie van het land met nauwe banden in AB Inbev. Andere bekende namen: het vroegere Dexia of Accent Jobs. De rijkste Belg Albert Frère kon uiteraard ook niet ontbreken. Ons land speelde zo miljarden aan inkomsten kwijt.

Het rapport baseerde zich op vertrouwelijke informatie over belastingovereenkomsten van 2002 tot 2010. Fun fact: de huidige voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker, was in deze hele periode premier van Luxemburg. Onder zijn beleid werden dus miljarden aan belastinginkomsten van andere Europese landen afgenomen. Meer dan 300 multinationals hadden in november 2014 een dergelijke fiscaal gunstige overeenkomst.

  • SwissLeaks

2015, het officiële jaar waarin men van een Europese vluchtelingencrisis sprak. Maar ook het jaar van een nieuw lek. SwissLeaks (naar Zwitserland) was de naam van een journalistiek onderzoek naar een systeem van belastingfraude. De hoofdrol was deze keer weggelegd voor de Britse bank HSBC en hun Zwitserse dochteronderneming HSBC Private Bank.

In februari 2015 publiceerde ICIJ een reeks gegevens over Zwitserse bankrekeningen. Opnieuw bundelen meer dan 130 journalisten uit 46 landen de krachten. Wat bleek? Op meer dan 100.000 klantenrekeningen en 20.000 offshorebanken bij HSBC in Genève zou meer dan 180,6 miljard euro zijn gepasseerd. Dit alleen al tussen november 2006 en maart 2007.

  • Panama papers

In 2016 vlogen we dan de Atlantische oceaan over, naar Panama. Op 3 april 2016 raakte bekend dat 11.5 miljoen vertrouwde documenten van de Panamese juridische en zakelijke dienstverlener Mossack & Fonseca gelekt waren naar de internationale pers. De Panama Papers waren geboren.

Deze werden opnieuw onderzocht door ICIJ, alsook door de autoriteiten van diverse landen. Naast (legale) belastingontwijking ging het hier ook om belastingfraude en/of andere illegale activiteiten, zoals het omzeilen van handelssancties of het afhandelen van omkoping. In heel wat landen staan daar ferme straffen op.

In België zou het gaan om minstens 732 burgers die verbonden zijn aan minstens 1144 buitenlandse ondernemingen in elf verschillende belastingparadijzen. Ze zijn vooral actief in sectoren zoals financiële sector, de diamanthandel en immobiliën. Onder andere de staalmagnaat Lakshmi Mittal, de ondertussen overleden topman van Belgacom Didier Bellens, de op een na rijkste Belg Patokh Chodiev (van het Kazachgate-schandaal), de hoofdaandeelhouders van AB Inbev (met opnieuw de familie de Spoelberch). Minstens zes van de rijkste Belgische families zouden opduiken in de lijst. De enige Belgische politicus die wordt genoemd is Hugo Schiltz (Volksunie).

  • Paradise papers

En nu ook dit jaar, 2017, is het weer prijs. De Paradise Papers is het laatste schandaal in een reeks Leaks. De papers verzamelen ca. 13,4 miljoen teksten over internationale belastingontwijking. Uit deze teksten is op te maken welke sluiproutes multinationals en enkele van 's werelds rijkste personen gebruiken om op hun vermogens zo min mogelijk belasting te betalen.

Opnieuw duiken weer een hele reeks namen op, van Bono tot Madonna, de Britse Queen tot Donald Trumps schoonzoon Jared Kushner en minister van Handel Willbur Ross. Bedrijven zoals Apple en Nike doen ook weer gretig mee.

In ons land zouden Janssen Pharmaceutica en Ageas, de grootste verzekeraar, postbusconstructies hebben. Ageas zou er zo een dikke 1,2 miljard euro aan verdiend hebben, zonder één euro belasting te betalen (dit ontkennen ze echter).