Stijgend aantal jonge werkzoekenden slachtoffer van regeringsbeleid

Stijgend aantal jonge werkzoekenden slachtoffer van regeringsbeleid

Het aantal jonge werkzoekenden dat recht heeft op een inschakelingsuitkering daalt. Dat komt omdat de regering-Michel de regels fors verstrengd heeft. Op die manier zet ze een grote groep werkzoekenden volledig zonder inkomen.   

Ben je na een jaar afstuderen nog op zoek naar werk, dan heb je recht op een inschakelingsuitkering. Tenminste, als je gedurende dat jaar actief naar werk zocht, en jouw inspanningen twee maal positief geëvalueerd werden.

De voorwaarden om recht te hebben op zulke uitkeringen werden de afgelopen jaren steeds strenger. Het aantal werkzoekenden dat er recht op heeft, daalde dan ook fors (van 206.792 in 2010 tot 129.228 in 2015).

In 2012 werd het recht op inschakelingsuitkeringen beperkt in de tijd: je kan ze maximaal 36 maanden ontvangen, of tot 30 jaar voor gezinshoofden en alleenstaanden. In 2015 eindigde hierdoor het recht op inschakelingsuitkeringen voor 28.756 werkzoekenden. De RVA publiceerde in juni een studie (‘Impact van de beperking van het recht op inschakelingsuitkeringen’) over de concrete gevolgen hiervan.

Zij maken onderscheid tussen werkzoekenden die werden uitgesloten in januari 2015 en zij die werden uitgesloten van februari tot december 2015.

Wat betekent dit? En, wie zijn ze?

  • Wie zijn de werkzoekenden die werden uitgesloten in januari 2015?
    In januari 2015 liep het recht op uitkeringen af van iedereen die op dat moment minstens 36 maanden uitkeringen had ontvangen. Binnen de groep die toen werd uitgesloten, stellen we een oververtegenwoordiging vast van vrouwen, werkzoekenden uit het Waals gewest, samenwonenden, kortgeschoolden en mensen die al zeer lang werkloos zijn. De leeftijdsgroep tussen 30 en 39 jaar werd het hardst getroffen.
  • Wie zijn de werkzoekenden die werden uitgesloten in februari-december 2015?
    Hier gaat het vooral over jongeren en werklozen met een werkloosheidsduur van minder dan vijf jaar. We zien wel nog steeds grote verschillen per regio, gezinscategorie en scholingsniveau.

Van de uitstromers in januari 2015 is bijna de helft werkzoekend zonder inkomen. Ook van de uitstromers van februari tot december gaat het nog om ruim een vierde. Daarbovenop stroomde 27% van de uitstromers in januari 2015 en 14.9% van de uitstromers van februari tot december door naar het leefloon.

Voor zover het de bedoeling is om mensen aan het werk te helpen, faalt deze aanpak dus voor 73% van de uitstromers in januari 2015 en 44% van de latere uitstroom.

De regering-Michel maakte de regels nóg strenger. De uitkering kan maar tot 25 jaar en jongeren onder de 21 moeten een diploma, getuigschrift of attest kunnen voorleggen. De RVA schat dat het aantal jongeren dat recht heeft op een inschakelingsuitkering hierdoor met 45% gedaald is.

Niet OK voor een ‘welvaartsstaat’

Het feit dat niet iedereen direct bij de eerste sollicitaties een job op maat kan vinden, en dat een stelsel van inschakelingsuitkeringen dus noodzakelijk is, lijkt deze regering niet te boeien. Dat ze met de beperking een hypotheek legt op de toekomst van heel wat jonge talenten, legt ze naast zich neer.

Wij hebben ons altijd verzet tegen maatregelen die het recht op inschakelingsuitkeringen beperken. Onze vrees dat een groep werkzoekenden volledig zonder inkomen zou komen te zitten, blijkt terecht.

Dit is geen aanvaardbare situatie in een ‘welvaartsstaat’.

Verrassend is de vaststelling dat de uitstroom naar werk voor de werkzoekenden in februari tot december 2015 sterk gestegen is (+32%). De vraag is natuurlijk of ze terechtkomen in kwaliteitsvolle jobs. Heel wat jongeren voelen zich meer genoodzaakt jobs te aanvaarden die niet aan hun verwachtingen voldoen, uit vrees om zonder inkomen te vallen. Zo stelde de RVA in juni vast dat er in 2016 in België 164 000 werknemers waren die gedwongen deeltijds werkten en graag meer uren wilden werken.