Actu Stem 2 voor veilig en gezond werk

Stem 2 voor veilig en gezond werk

Vakbond ABVV | Stem 2 voor veilig en gezond werk

De ABVV-delegees zetten zich dagelijks in voor veilig en gezond werk. Want gezond werkt beter. Stem ABVV bij de sociale verkiezingen in je bedrijf.

 

 

Langdurig ziekteverzuim piekt...

De afwezigheidscijfers door ziekte of een werkongeval bereikten afgelopen jaar een absoluut record. Langdurige afwezigheid blijft bovendien helemaal niet beperkt tot de beroepsgroepen die doorgaans als fysiek zeer belastend worden beschouwd, maar steeds meer in de dienstensector. Veiligheid, gezondheid en welzijn op het werk belangt iedereen aan. En stress en burn-out – niet door fysieke maar door mentale belasting – zijn hard op weg om dé beroepsziekten van de 21ste eeuw te worden.

 

Meer zieken, meer langdurig zieken

SD Worx onderzocht het ziekteverzuim in bijna 18.000 Belgische bedrijven. Dit steeg van 1,75 procent in 2008 tot een recordhoogte van 2,81 procent in 2015. Dit cijfer vertegenwoordigt de verhouding tussen het aantal dagen ziekte langer dan één maand ten opzichte van het aantal dagen dat iemand zou moeten werken.

Iedereen kan slachtoffer worden van langdurige ziekte: vrouwen evenveel als mannen, zowel arbeiders als bedienden, in alle sectoren. Dit toont duidelijk aan dat het aandeel van mentale belasting, zoals stress, groter wordt als verklarende factor.

Het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV) stelt een opmerkelijke evolutie vast: het aandeel langdurig zieken (meer dan een jaar) bij de werknemers is in 10 jaar met bijna de helft gestegen, en stijgt de laatste 2 jaar ook sneller dan ooit.

 

Veel meer werknemers zijn nu langdurig ziek
door burn-out, depressie en rugklachten
dan 10 jaar geleden

 

Halfweg 2015 telde het Riziv ruim 335.000 werknemers die een invaliditeitsuitkering krijgen, omdat ze meer dan een jaar ziek zijn. Het gaat om ruim 9 procent van de vrouwen en goed 7 procent van de mannen. 10 jaar geleden was nog 5,5 procent van de werknemers langdurig ziek. Hun aandeel is dus flink toegenomen.

 

Langer werken en vergrijzing

Als één van de belangrijkste oorzaken wijst SD Worx naar het langer werken. “Oudere werknemers lijden nu eenmaal meer aan chronische ziekten dan jongeren. De stijging van het aandeel oudere werknemers leidt automatisch tot meer langdurig verzuim.”

Ook het RIZIV relativeert de stijging van het aandeel langdurig zieken. Omdat onze beroepsbevolking veroudert, zijn er meer 50-plussers aan de slag. En oudere werknemers lopen gewoon meer risico om langdurig ziek te zijn. Hier speelt dus een vergrijzingseffect. Maar er is meer.

 

Burn-out, depressie, rugklachten

Waarom zijn werknemers langdurig ziek? Twee oorzaken springen in het oog: 35 procent van de langdurig zieken kampt met psychische klachten, vooral burn-out en depressie; en nog eens 30 procent heeft last van rugklachten en dergelijke.

Veel meer werknemers zijn nu langdurig ziek door burn-out, depressie en rugklachten dan tien jaar geleden. Deze toename is "niet onder controle", zegt het RIZIV onomwonden in een rapport van eind 2015 (verklarende factoren invaliditeit 1995-2014). Het gaat om een stijging met 50 procent voor burn-out en depressie, en met meer dan 60 procent voor rugklachten.

 

Uitgeperst

Het RIZIV stelt: “Steeds meer analyses leggen verbanden tussen stress, arbeidsomstandigheden, gebrek aan betrokkenheid bij de job en langdurige arbeidsongeschiktheid. De zogenaamde citroenloopbaan waarbij vijftigplussers na een relatief korte maar intense carrière zijn uitgeblust, wordt eveneens aangehaald als mogelijk verklarende factor voor langdurig absenteïsme op latere leeftijd.”


Een moderne werkomgeving brengt dus nieuwe ziektebeelden voort. De nadruk komt meer en meer te liggen op de psychosociale belasting van de job. De Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV) toont dat “vooral werkstress, en meer bepaald problematische werkstress, die bij 30 procent van de werknemers zou voorkomen, aanleiding kan geven tot het ontwikkelen van ziektebeelden zoals burn-out.”

 

Meer zieken door regeringsmaatregelen

Veiligheid, gezondheid en welzijn op het werk zijn ruime begrippen. Ze vragen een proactieve aanpak, zodat arbeidsongevallen, ziekte, stress en burn-out vermeden worden. Volgens het RIZIV dient “een specifiek preventiebeleid te worden uitgewerkt waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan het voorkomen van de nieuwe ontstane ziektebeelden. Op die manier kan worden vermeden dat dat er op termijn complexere en andere ziektebeelden optreden met langdurige ongeschiktheid tot gevolg.” Stress en burn-out zijn inderdaad groeiende problemen in de moderne arbeidsmarkt en een focus op de mentale gezondheidstoestand van werknemers is daarom onontbeerlijk.

 

Dat de laatste twee jaar het aandeel langdurig zieke werknemers sneller stijgt dan ooit tevoren, wijt het RIZIV aan de maatregelen die de vorige en huidige regering hebben genomen op onze arbeidsmarkt. Zo worden werklozen strenger aangepakt, zijn brugpensioen, tijdskrediet en landingsbanen ingeperkt, en is de leeftijd voor vervroegd pensioen opgetrokken.

 

Regeringsmaatregelen doen aandeel langdurige zieken sneller stijgen dan ooit tevoren 

 

"Het verlengen van de actieve loopbaan, zonder aangepaste begeleidingsmaatregelen, alsook het afbouwen van de vervroegde uitstapregelingen, doen het aantal arbeidsongeschikten (zieken en langdurig zieken) eerder toenemen dan verminderen" , waarschuwt het beheersorgaan van de ziekteverzekering.

 

Maar de federale regering blijft blind voor de realiteit. De jongste voorbeelden in deze afbraak van werkbaar werk zijn de aanval op de 38-urenweek, waardoor werknemers naar de grillen van de werkgever tot 47,5 uur per week zullen moeten werken, en de hyperflexibilisering van de arbeidsmarkt, waardoor deeltijds werkenden in een nog onzekerdere situatie terechtkomen en flexi-jobs de norm dreigen te worden.
 

Arbeidsduurvermindering

Als vakbond erkent het ABVV de problemen waarmee werknemers dagelijks geconfronteerd worden. We pleiten daarom voor een échte hervorming, een realistische modernisering van de arbeidsmarkt.

 

Collectieve arbeidsduurvermindering met behoud van loon en compenserende aanwervingen maakt hier deel van uit. Uitgeruste werknemers zijn productieve werknemers.

 

Het positieve effect voor de maatschappij is dubbel. De werkloosheid neemt af door een herverdeling van arbeid, met als gevolg dat de staat minder kosten heeft in de werkloosheidsuitkeringen én meer belastingeninkomsten binnen krijgt. De werkgever ziet het ziekteverzuim onder zijn personeel dalen, waardoor meer werknemers op volle capaciteit en in optimale omstandigheden kunnen werken. Tegelijk moet de werkgever geen vervangers meer zoeken of een gewaarborgd loon uitbetalen. En dan zijn er nog de positieve effecten op de persoonlijke ontplooiing van elk individu dankzij extra vrije tijd.

 

Je delegee helpt je verder

De delegees kennen de realiteit op de werkvloer en komen in de overlegorganen op voor minder stress en meer werkbaar werk, ze gaan in discussie met de werkgever over het arbeidsritme en de werkdruk, aangepast werk (voor oudere werknemers), vastleggen en menselijk houden van werkuren en werkroosters,… Ze geven je uitleg over familiaal verlof, tijdskrediet of ouderschapsverlof.

 

De delegees in je bedrijf bespreken de veiligheid en gezondheid op het werk, met het oog op minder arbeidsongevallen en beroepsziekten. Ze analyseren de werkposten en werkinstrumenten, het gebruik van gevaarlijke stoffen, de ergonomie, en formuleren suggesties ter verbetering. Je delegees adviseren over werkkledij en beschermingsmiddelen (schoenen, maskers, brillen…).
 

  • Vragen? Spreek je delegee aan!

 

Klop tijdig aan bij ABVV-loopbaanbegeleiding

Els werkte 14 jaar als administratieve kracht in een sterk groeiend bedrijf. Telkens gingen er meer taken haar richting uit. Maar haar verantwoordelijkheidszin was zó groot dat het vele werk haar opbrandde… Het duurde een jaar voor ze de draad beetje bij beetje weer kon opnemen. Met de hulp van ABVV-Loopbaanbegeleiding.

 

Els: “Ik leerde wat ik wel en niet wil doen, hoe ik op een andere manier kan communiceren met mensen die boven mij en naast mij staan. En ik leerde relativeren. Dat kon ik daarvoor eigenlijk niet. Ik leerde inzien dat ik niet alles hoef te claimen, maar ook ‘neen’ mag zeggen."

 

“Het belangrijkste? Tijdens de loopbaanbegeleiding kreeg ik meer zelfvertrouwen. De loopbaanbegeleidster wees me op positieve eigenschappen van mezelf. Punten die ik zelf nooit inzag en waarop ik trots mag zijn. Bovendien besefte ik door de gesprekken dat het werk niet op nummer één staat. Er zijn nog andere dingen in het leven.”

 

Laat het niet zo ver komen als Els! Klop tijdig aan bij ABVV loopbaanbegeleiding:

www.abvvloopbaanbegeleiding.be  – loopbaanbegeleiding@vlaamsabvv.be