Samen huren ≠ samenwonen

Samen huren ≠ samenwonen

De RVA mag samen hurende alleenstaanden niet langer beschouwen als samenwonenden. Mensen die een huis delen, zijn immers niet noodzakelijk ‘samenwonenden’. Dit maakt een groot verschil in de uitkering.

Als elke bewoner instaat voor zijn eigen levensonderhoud, gaat het om ‘alleenwonenden’ en hebben ze recht op uitkeringen voor alleenstaanden. Dat besliste het Hof van Cassatie in een arrest van 9 oktober.

Rechtsonzekerheid

Heel wat jongeren die op eigen benen willen of moeten staan, huren een kamer in een huis dat ze met anderen delen. Voor velen is dit de enige manier om een betaalbare woning te vinden. Maar voor wie recht heeft op een inschakelingsuitkering of werkloosheidsuitkering brengt dit rechtsonzekerheid met zich mee.

Hoewel deze personen alleenstaand zijn en zelf alle kosten van hun levensonderhoud dragen, beschouwen sociale zekerheidsinstellingen hen vaak als ‘samenwonend’, enkel en alleen omdat ze met verschillende mensen op hetzelfde adres wonen. Het gevolg is dat hun uitkeringen fors dalen. Dit gebeurt dan met terugwerkende kracht waardoor ze uitkeringen moeten terugbetalen. Soms komt er nog een sanctie bovenop omdat ze een valse verklaring zouden hebben afgelegd.

Aan deze rechtsonzekerheid is nu een einde gekomen. De eerste van zeven ABVV-leden die een rechtszaak startten tegen de RVA, kreeg van het Hof gelijk. Het Hof oordeelt dat het sociaal-economisch voordeel van het samenwonen onvoldoende is om de bewoners als samenwonenden te beschouwen.

“Gemeenschappelijk leven”

“Daarvoor is tevens vereist dat zij ook taken, activiteiten en andere huishoudelijke aangelegenheden, zoals het onderhoud van de woonst en eventueel het inrichten ervan, de was, de boodschappen, het bereiden en nuttigen van de maaltijden gemeenschappelijk verrichten en daarvoor eventueel financiële middelen inbrengen”, stelt het Hof.

De bewijslast hiervoor ligt wel bij de uitkeringsgerechtigde die met andere personen onder hetzelfde dak woont. Als aangetoond wordt dat de gemeenschappelijke regeling beperkt is tot het delen van huur, lasten en van een aantal ruimtes, is er dus geen sprake van samenwonen en hebben de bewoners recht op uitkeringen als alleenstaande.

Het ABVV gaat hier volmondig mee akkoord. Het delen van een huis is voor mensen met een laag inkomen vaak geen vrije keuze maar de enige mogelijkheid om een betaalbare woonst te vinden. Dit arrest gaat over inschakelingsuitkeringen, maar zal ook een impact hebben op de interpretatie van samenwonen voor alle werkloosheidsuitkeringen en op andere takken van de sociale zekerheid.

Belangrijk

Dit betekent niet dat iedereen die samenwoont nu automatisch recht heeft op een uitkering als alleenstaande. Indien je daadwerkelijk alleenstaand bent maar met anderen een huis deelt, heb je recht op uitkeringen als alleenstaande.

Let wel: indien de RVA oordeelt dat er samenwoning is, zal jij moeten bewijzen dat er geen sprake is van een gemeenschappelijke huishouding. Dit kan bijvoorbeeld met het huurcontract, foto’s, kastickets van boodschappen, verklaringen van medehuurders… Vraag meer informatie bij de werkloosheidsdienst van het ABVV.

Wie onterecht is geregistreerd als samenwonende, kan dit voor de toekomst laten aanpassen bij de werkloosheidsdienst van het ABVV.