Terug

corona vragen antwoorden

Corona, vragen en antwoorden

Coronavirus / Covid-19 - wat zijn de rechten van werknemers? Het ABVV informeert over wat kan en niet kan op de werkvloer bij telewerk, bij ziekte, bij technische werkloosheid... in coronatijden. 


Dit artikel wordt dagelijks geactualiseerd. Laatste update 26 maart - 13u.

 

Ik ben gezond maar kan niet (gaan) werken. Wat nu?

Ik ben ziek

Ik ben aan het werk

Ik ben werknemersafgevaardigde

Wat met privacy?

 

Ik ben gezond maar kan niet (gaan) werken. Wat nu?

1. Heb ik recht op loon?

Als je om een andere reden dan ziekte niet kan gaan werken, je werkgever is bijvoorbeeld getroffen door de lockdown, er is geen werk door een gebrek aan bestellingen, je bent niet ziek maar wel in quarantaine geplaatst door de overheid, je bent in het buitenland en geraakt niet terug, je mag van de dokter het huis niet verlaten omdat een gezinslid ziek is, dan heb je recht op werkloosheidsuitkeringen.
 
Beslist de werkgever zelf dat je niet meer mag komen werken, zonder dat dit wordt opgelegd door de overheid of de bedrijfsarts, en zonder tijdelijke werkloosheid werd ingevoerd, dan heb je recht op een schadevergoeding ter hoogte van je loon.
 

Er gelden enkele uitzonderingen:

  • Dienstenchequebedrijven die vrijwillige sluiten als gevolg van de coronacrisis kunnen een beroep doen op tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht;
  • Winkels die vrijwillig sloten de dagen voorafgaand aan een verplichte sluiting (18 maart). Zij kunnen ook voor de dagen vrijwillige sluiting een beroep doen op tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht.
 

2. Ik ben in het buitenland en word in quarantaine geplaatst of kan niet tijdig terugkomen omdat mijn vlucht is afgelast. Wat moet ik doen?

Deze situatie maakt overmacht uit. Door omstandigheden onafhankelijk van je wil kan je het werk niet aanvatten
Ten laatste op de dag dat je verondersteld wordt het werk te hervatten, verwittig je je werkgever.
De werkgever is niet verplicht loon te betalen voor de dagen van extra afwezigheid.
Verschillende opties zijn mogelijk:
  • Je kan met je werkgever overeenkomen dat je verlofdagen opneemt voor de periode dat je niet komt werken. Je bent daar niet toe verplicht
  • Je doet een aanvraag van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Dit moet je regelen met je werkgever ,die een aangifte ASR moet doen en met de werkloosheidsdienst van vakbond, die een dossier moeten aanmaken.
    Opgepast: een uitkering tijdelijke werkloosheid mag je niet cumuleren met loon (voor een vakantiedag bijvoorbeeld)
Hou alle nuttige documenten bij, neem desnoods foto’s om je overmacht aan te tonen.
Doe beroep op je delegee om je bij te staan.
 

3. Kan mijn werkgever tijdelijke werkloosheid wegens overmacht inroepen als de productie stilvalt of het bedrijf (gedeeltelijk) moet sluiten?

Ja, de RVA aanvaardt overmacht in onder meer volgende situaties:

  • De productie in het bedrijf valt stil als gevolg van leveringen uit andere landen die getroffen zijn door het virus;
  • Als het bedrijf door de overheid werd gedwongen volledig te sluiten (‘lockdown’) (cafés, restaurants, discotheken van 14/3 t.e.m. 3/4, niet-essentiële winkels van 18/3 t.e.m. 5/4);
  • Werknemers die werkloos zijn geworden ten gevolge van de afschaffing van evenementen, culturele of sportieve activiteiten, sluiting van bioscopen,… Opgelet: het gaat hier om werknemers die al in dienst zijn! Is een overeenkomst gesloten maar is de uitvoering ervan nog niet aangevat, dan is geen tijdelijke werkloosheid mogelijk;
  • Zaken waarvoor slechts een gedeeltelijke sluiting wordt opgelegd (bijv. nachtwinkels die om 22u moeten sluiten) of die nog beperkte diensten kunnen aanbieden (bijv. restaurants die afhaalmaaltijden verzorgen, hotels die het restaurant moeten sluiten, dienstenchequebedrijven die niet moeten sluiten maar veel annulaties krijgen) kunnen uitzonderlijk een beroep doen op overmacht voor de dagen waarop de werknemers niet tewerkgesteld kunnen worden.
  • Zaken die gedeeltelijk sluiten, maar ook voor de dagen waarop ze open zijn een beroep willen doen op tijdelijke werkloosheid, bijvoorbeeld omwille van een sterk dalend zakencijfer, kunnen zich eveneens op overmacht beroepen.
  • Toeleveranciers van bedrijven die werden gedwongen te sluiten, voor zover tewerkstelling hierdoor onmogelijk is. Dit kan ook indien nog een deel van de werknemers tewergesteld kan worden;
  • Een bedrijf verliest klanten als gevolg van het virus en kan minder personeel tewerkstellen. Dit kan voorlopig tot 5 april maar dit kan verlengd worden indien de overheidsmaatregelen verlengd worden;

  • Een bedrijf kan niet alle werknemers laten telewerken, en op de werkvloer de maatregelen rond social distancing (op een veilige afstand blijven van mekaar) niet garanderen;

  • Scholen die niet al hun contractuele medewerkers kunnen tewerkstellen als gevolg van de schorsing van de lessen of het beperkt aantal kinderen in de opvang.

  • Een winkel die vanaf 18 maart onder de sluitingsmaatregelen valt, maar al vanaf 14 maart vrijwillig heeft gesloten, kan vanaf 14 maart een beroep doen op tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht.

  • Dienstenchequebedrijven die vrijwillig sluiten als gevolg van de coronacrisis.

Ook de beschutte werkplaatsen, sociale werkplaatsen en maatwerkbedrijven kunnen een beroep doen op overmacht. Hetzelfde geldt voor ondernemingen uit de social profitsector.

De werkgever moet zo snel mogelijk een elektronische aangifte doen. Indien nodig in functie van verdere beslissingen van de Nationale veiligheidsraad, zal automatisch een verdere verlenging gebeuren. De werkgever die vermeldt dat de werkloosheid gevolg is van de lockdown, hoeft geen bijkomend dossier meer in te dienen.

4. Is een beroep op tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht mogelijk om medische redenen?

Ja, je hebt recht op werkloosheidsuitkeringen in verschillende omstandigheden:

  • Je werd door de overheid in quarantaine geplaatst;
  • Je werd door de bedrijfsarts naar huis werden gestuurd omwille van een mogelijke besmetting;
  • Je kreeg een attest van de huisarts dat je niet mag werken, bijvoorbeeld omdat er aanwijzingen zijn van een besmetting, of omdat een naast familielid effectief besmet is;
  • Je kan niet tewerkgesteld worden omdat de werkgever ziek is;
  • Je kan een volledige dag niet bij een klant kan gaan werken omdat deze zelf ziek is of in quarantaine is geplaatst.

Opgelet: in al deze gevallen is werkloosheid enkel mogelijk indien je niet ziek bent! Als je ziek bent, heb je gedurende een maand recht op gewaarborgd loon en later op ziekte-uitkeringen, zie hieronder het deel 'Ik ben ziek'.

5.Wat als mijn werkgever klanten verliest als gevolg van het virus en daardoor minder personeel moet tewerkstellen?

Ook ingeval van economische schade ten gevolge van het coronavirus is het uitzonderlijk zo dat de werkgever ook overmacht kan inroepen. Dit kan ook indien slechts een deel van de werknemers tijdelijk werkloos is en een deel van de werknemers blijft werken.

De werkgever heeft dus de keuze tussen de beide stelsels.

Het bedrijf kan er dus ook voor kiezen om beroep te doen op tijdelijke werkloosheid om economische redenen voor de arbeiders.

Voor bedienden kan het bedrijf een aanvraag doen voor tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen

  • als er een daling is van 10% van de productie, omzet of bestellingen in vergelijking met het referentiekwartaal één of twee jaar voordien,
  • als er een substantiële daling is van de omzet, productie of bestellingen ten gevolge van een onvoorziene omstandigheid.

Er werd een suppletoire cao gesloten in de NAR waardoor tot 30 juni 2020 bedrijven die zelf geen cao of goedgekeurd ondernemingsplan hebben en die behoren tot een sector die geen cao heeft op basis van de cao van de NAR een aanvraag van tijdelijke werkloosheid voor bedienden kunnen doen.

In afwachting van de erkenning als onderneming in moeilijkheden, kan de onderneming indien nodig een beroep doen op tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht.

Een werkgever die oorspronkelijk tijdelijke werkloosheid om economische redenen aanvroeg, kan ervoor opteren om tussen 13 maart en 5 april over te stappen naar de regeling TW omwille van overmacht.

Een andere optie om het verlies aan klanten te compenseren en ontslagen te vermijden, is het aanvragen van een minnelijk afbetalingsplan bij de RSZ voor de verschuldigde sociale bijdragen voor het eerste en tweede kwartaal van 2020. Het minnelijk afbetalingsplan van de RSZ voorziet maandelijkse afbetalingen voor een maximum van 24 maanden. Op het einde van de rit is het mogelijk dat de RSZ het bedrijf vrijstelt van bijdrageopslagen, forfaitaire vergoedingen en/of intresten.

 

6. Heb ik altijd recht op uitkeringen tijdelijke werkloosheid?

Om recht te hebben op een uitkering wegens tijdelijke werkloosheid moet je met je werkgever verbonden zijn door een arbeidsovereenkomst op de dag dat je tijdelijk werkloos wordt gesteld.  

Er gelden geen bijkomende voorwaarden, alle werknemers hebben recht op uitkeringen.

Voor tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht gelden er nooit toelaatbaarheidsvoorwaarden.

Voor tijdelijke werkloosheid om economische redenen is dit tijdelijk. Van 1 februari tot en met 30 juni 2020 gelden de toelaatbaarheidsvoorwaarden niet.

Je aanvraag tijdelijke werkloosheid kan je online in orde brengen via www.tijdelijkwerkloos.be 

Voor meer info raadpleeg dit artikel en/of de ABVV-werkloosheidsdienst van je regio.

 

7. Ik ben uitzendkracht. Heb ik recht op uitkeringen tijdelijke werkloosheid?

Je hebt recht op tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht op voorwaarde dat je op dat moment nog verbonden bent met een arbeidsovereenkomst en na de periode van overmacht bij dezelfde gebruiker tewerkgesteld wordt.

Daarnaast is tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken mogelijk. Voor uitzendkrachten is deze vorm van tijdelijke werkloosheid mogelijk als ze verenigbaar is met het motief van de aanwerving. Bijvoorbeeld: een uitzendkracht die een vaste werknemer vervangt, kan wel in economische werkloosheid worden geplaatst; een uitzendkracht die werd aangeworven voor een tijdelijke vermeerdering van werk in principe niet.

Daarnaast is tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken mogelijk als

  • Er werkgebrek om economische redenen is in de sector
  • De onderneming je sedert tenminste 3 maanden tewerkgesteld bent bij de gebruiker. Worden meegeteld voor deze anciënniteit: periodes van schorsing van maximum 7 dagen en periodes van schorsing gedurende dewelke sociale bijdragen werden betaald en de uitzendkracht niet bij een andere gebruiker was tewerkgesteld.

Loopt je contract af, en kan de werkgever je niet onmiddellijk terug in dienst nemen, dan kom je normaalgezien in de volledige werkloosheid terecht. De RVA zal tijdelijk aanvaarden dat nieuwe contracten worden afgesloten in een periode van overmacht. Loopt je contract nu af, dring dan zeker aan bij je interimkantoor op een onmiddellijk aansluitend contract!

Het ABVV heeft samen met de andere sociale gesprekspartners aan de regering gevraagd een oplossing te bieden voor de uitzendkrachten wiens contract vorige week afliep en niet vernieuwd werd. We wachten nog op meer info; hou onze website zeker in de gaten.
 

8. Wat moet ik doen om uitkeringen tijdelijke werklosheid te ontvangen?

In dit artikel staat handig en kort opgelijst wat je moet doen.

Je kan uitkeringen tijdelijke werkloosheid aanvragen via de online tool www.tijdelijkwerkloos.be. Wij doen dan de rest.

Via die site kan je ineens lid worden van het ABVV, als je dat nog niet zou zijn. Lid worden kan ook hier.

Van 1 maart tot 30 juni 2020 hoef je geen controlekaart in te vullen. Dit geldt ook voor de bouwsector.

Je wordt vergoed vanaf de eerste dag van de maand volgend op je aanvraag, op voorwaarde dat we alle nodige gegevens ontvingen, je dossier in orde is en er geen beletsel voor vergoeding is.

 

9. Welke uitkering ontvang ik als ik op tijdelijke werkloosheid word gezet?

Indien je een voltijdse werknemer bent, een deeltijdse werknemer gelijkgesteld met een voltijdse werknemer , of een vrijwillig deeltijdse werknemer, dan wordt er rekening gehouden met het laatst verdiende loon tijdens de lopende arbeidscyclus. Het loon dat in aanmerking genomen wordt is evenwel geplafonneerd: er wordt rekening gehouden met een bedrag van hoogstens €2.754,76 bruto per maand. Verdien je meer, dan zal je uitkering berekend worden op dit begrensd loon.

Van 1 februari tot 30 juni 2020 is de uitkering voor tijdelijke werkloosheid uitzonderlijk gelijk aan 70% van je (eventueel begrensd) loon en dit ongeacht je gezinstoestand.

De minimumuitkering wordt verhoogd van 51,62 euro/dag naar 55,59 euro/dag vanaf 1 maart wat neerkomt op 1445,34 euro bruto per maand.

Je aanvraag tijdelijke werkloosheid doe je online via www.tijdelijkwerkloos.be
 

10. Ik hoorde dat iedereen in tijdelijke werkloosheid recht heeft op een forfaitaire vergoeding van 1450 euro. Klopt dat?

De minister heeft beslist dat een forfaitaire uitkering van 1450 kan uitbetaald worden bij wijze van voorschot. Achteraf wordt dan de uitkering correct berekend, en indien nodig wordt het teveel betaalde achteraf teruggevorderd.

Het ABVV wil terugvorderingen zo veel mogelijk vermijden. Wij zullen dus al het mogelijke doen om je aanvraag volledig te behandelen en je uitkering meteen juist te berekenen en uit te betalen.

11. Heb ik bij tijdelijke werkloosheid recht op een aanvulling van mijn uitkering betaald door werkgever?

In geval van tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht (met uitzondering van medische overmacht) wordt bovenop de uitkering een supplement toegekend van 5,63€ per dag vanaf 13 maart.

Dit supplement krijg je automatisch en wordt uitbetaald door je werkloosheidskas (het ABVV).

Bij tijdelijke werkloosheid om economische redenen bepaalt de wet een minimum aanvulling: 2 euro voor arbeiders en 5 euro voor bedienden. Sectoren kunnen hogere aanvullingen voorzien.

Als er in een bedrijf arbeiders én bedienden zijn, krijgen de bedienden maximaal wat de arbeiders ontvangen.

Er werd een suppletoire cao gesloten in de NAR waardoor tot 30 juni 2020 bedrijven die zelf geen cao of goedgekeurd ondernemingsplan hebben en die behoren tot een sector die geen cao heeft op basis van de cao van de NAR een aanvraag van tijdelijke werkloosheid om economische redenen voor bedienden kunnen doen. Deze cao voorziet een supplement van 5 euro per dag. Als het supplement van de arbeiders hoger ligt , ontvangt de bediende dat bedrag.

12. Ik wil werken maar vind geen opvang voor mijn kinderen. Wat kan ik doen?

In de huidige situatie wordt aanvaard dat ouders die telewerken tegelijkertijd hun kinderen opvangen.

Wat als je niet kan telewerken?

De RVA aanvaardt vanaf 13 maart 2020 overmacht voor ouders die geen opvang vinden voor hun kinderen. Je zal duidelijk moeten aantonen dat er geen opvang was en er geen alternatieven ter beschikking waren.

Je kan verlof opnemen: jaarlijkse vakantie, ouderschapsverlof, verlof om dwingende reden. Opgelet: verlof om dwingende reden wordt in de regel niet vergoed. Ga na bij je delegee of er bij jouw werkgever afspraken bestaan over vergoede verlofdagen om dwingende reden.

13. Ik ben in tijdelijke werkloosheid overmacht omdat ik geen opvang kan vinden voor mijn kinderen of omdat een familielid van me besmet is. Kan mijn werkgever beroep doen op een uitzendkracht om me te vervangen?

Er is geen verbod om een werknemer waarvan de uitvoering van de arbeidsovereenkomst is geschorst wegens overmacht te vervangen door een uitzendkracht (er is wèl een verbod indien het gaat over tijdelijke werkloosheid omwille van economische redenen of slecht weer).
 

14. Ik ben in tijdelijke werkloosheid maar had reeds gepland om betaalde vakantiedagen op te nemen

Wanneer een periode jaarlijkse vakantie samenvalt met economische werkloosheid vervalt de werkloosheid gedurende die vakantiedagen.

In principe kan je zelf kiezen wanneer  je je betaalde vakantie opneemt. Vakantiedagen kunnen enkel in onderling akkoord opgenomen worden. Eens je met je werkgever een akkoord bereikt hebt, ben je daar wel door gebonden en kun je dat akkoord niet éénzijdig verbreken. Neem contact op met je werkgever.Als hij akkoord is kun je je vakantiedagen annuleren.

Als je je dagen vakantie behoudt, moet de werkgever dat vermelden op de aangifte sociaal risico (aangifte bij RVA) en ontvang je als bediende je loon in plaats van de uitkering voor die dagen. Ben je arbeider en je behoudt je vakantie, dan krijg je geen uitkering maar moet je beroep doen op je vakantiegeld.

In elk geval kan je werkgever je niet verplichten je (niet-geplande) vakantiedagen op te nemen alvorens je in tijdelijke werkloosheid te zetten.

Alle vormen van tijdelijke werkloosheid worden gelijkgesteld voor de berekening van je vakantiegeld en vakantiedagen.

15. Ik ben in opzeg. Hoe beïnvloedt de tijdelijke werkloosheid die opzeg?

Je werd ontslagen door je werkgever

  • Werd je ontslagen met een opzegperiode waarin je prestaties levert, dan verlengen tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen, ziekte en vakantie de duur van de opzeg. Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht verlengt de opzegperiode niet.
  • Werd je vrijgesteld van prestaties, dan kan je geen tijdelijke werkloosheid, of vakantie voorhebben en verlengt ziekte niet de periode gedekt door verbrekingsvergoeding.

Je nam zelf ontslag

  • Indien je zelf ontslag nam en een opzegperiode dient uit te voeren, wordt de opzeg in geen enkel geval verlengd.

16. Ik ben een werkstudent en kan niet meer werken tgv de lock-down. Heb ik recht op uitkeringen tijdelijke werkloosheid?

  • Ben je nog onderworpen aan de leerplicht (-18 jaar) dan heb je geen recht op werkloosheidsuitkeringen;
  • Ben je 18 of ouder en volg je studies met volledig leerplan, dan kan je evenmin aanspraak maken op uitkeringen voor tijdelijke werkloosheid;
  • Ben je 18 of ouder en volg je studies waarvan de lessen ’s avonds en/of in het weekend plaatsvinden, dan kan je wel uitkeringen tijdelijke werkloosheid aanvragen.
     

17. Ik ontvang een overlevingspensioen. Wordt mijn uitkering tijdelijke werkloosheid nu beperkt?

Neen, er zal tijdelijk geen controle zijn op bijkomende inkomsten. Je kan je overlevingspensioen dus volledig cumuleren met je uitkering tijdelijke werkloosheid.
 

18. Ik ben in tijdelijke werkloosheid voor mijn hoofdberoep maar heb ook een bijberoep. Gelden de cumulregels voor werkloosheidsuitkeringen voor mij?

Neen, er zal tijdelijk geen controle zijn op bijkomende inkomsten.

Je kan je bijberoep verder uitoefenen tijdens je tijdelijke werkloosheid zonder bijkomende formaliteiten. Je hoeft je gewerkte dagen niet aan te geven, en je hoeft je dus ook niet te houden aan de beperkingen qua werktijden. .

Let op!

  • De beperking van cumuleerbare inkomsten blijft gelden. Als blijkt dat je méér hebt verdiend dan 14,54 euro per dag, dan kunnen er uitkeringen worden teruggevorderd.
  • Houd er rekening mee dat ook bij het uitoefenen van je bijberoep de nodige preventie- en voorzorgsmaatregelen in acht dienen genomen te worden!

19. Ik wil mijn hypothecaire lening laten opschorten zo lang ik werkloos ben. Kan ik hiervoor een attest bekomen bij het ABVV?

Momenteel kan enkel je werkgever je dit attest geven.

Wie tijdelijk werkloos wordt door de corona-pandemie verliest een groot deel van zijn inkomen. We vernemen dat de Belgische bankensector bereid zou zijn om aan personen met financiële problemen betalingsuitstel van hypothecaire leningen te verlenen. 

Het komt er nu op aan dat mensen dit betalingsuitstel kunnen staven. De bank moet immers objectief kunnen vaststellen dat de persoon effectief financiële schade lijdt en tijdelijk werkloos is. ABVV vraagt dan ook dat de werkgever een attest/bewijs aflevert aan de werknemers die ze in tijdelijke werkloosheid plaatst.

Het ABVV kan nu geen attesten afleveren. De werknemer moet zich dan ook tot zijn werkgever richten om nu een attest te bekomen.
 

20. Ik geniet momenteel van de “springplank naar zelfstandige” maar kan mijn zelfstandige activiteit niet uitoefenen. Wordt de springplank verlengd?

Neen, de reglementering voorziet momenteel niet dat de periode van 12 maanden verlengd kan worden.

 

Ik ben ziek

1. Ik ben ziek, heb ik recht op loon?

In principe heb je gedurende een maand recht op gewaarborgd loon en daarna op ziekte-uitkeringen. In vraag 3 hieronder vind je meer info over je inkomen bij ziekte tijdens een periode van tijdelijke werkloosheid.
 

2. Ik word ziek in het buitenland waardoor ik niet tijdig terug ben op het werk.

Voor de extra dagen dat je ziek bent, heb je recht op gewaarborgd loon ten laste van je werkgever tot max.1 maand.

Opgelet, wordt er tijdens je ziekte tijdelijke werkloosheid ingevoerd in de onderneming, dan ontvang je vanaf de eerste dag tijdelijke werkloosheid ziekte-uitkeringen en stopt je recht op gewaarborgd loon.

Wordt er tijdens je ziekte tijdelijke werkloosheid ingevoerd, dan stopt je gewaarborgd loon en heb je recht op ziekte-uitkeringen.Vergeet je werkgever niet te verwittigen en binnen de voorziene termijn een medisch getuigschrift over te maken.

Enkel een dokter kan beslissen dat je niet langer ziek bent. Een louter telefonisch contact met een adviserend arts kan nooit leiden tot een beslissing einde arbeidsongeschiktheid.Een beslissing einde arbeidsongeschiktheid door een adviserend arts kan enkel worden genomen na een consultatie door je adviserend arts.

3. Ik ben ziek in een periode van tijdelijke werkloosheid. Wat is nu mijn statuut?

Je bent in elk geval in ziekte, en moet je werkgever en je mutualiteit verwittigen.

De vraag is in hoeverre er gedurende de eerste maand ziekte recht is op gewaarborgd loon of enkel op ziekte-uitkeringen. Dit is wettelijk enkel geregeld voor economische werkloosheid bij arbeiders. Voor hen vervalt het recht op gewaarborgd loon in een periode van tijdelijke werkloosheid om economische redenen. Zij hebben dan recht op ziekte-uitkeringen.

Andere situaties zijn wettelijk niet geregeld. Het gaat hier over

  • Samenloop van ziekte en tijdelijke werkloosheid overmacht voor arbeiders en bedienden;
  • Samenloop van ziekte en tijdelijke werkloosheid om economische redenen voor bedienden.

Hierover is momenteel een discussie gaande. De vakbonden ijveren voor een zo ruim mogelijke toepassing van het gewaarborgd loon. Hou zeker de website van het ABVV in de gaten om op de hoogte te blijven van verdere ontwikkelingen.

Eens je genezen bent, heb je – indien er nog steeds tijdelijke werkloosheid is in de onderneming - recht op werkloosheidsuitkeringen.

Bovendien, indien op arbeidsrechtelijk vlak het gewaarborgd loon verschuldigd is en de werkgever dit gewaarborgd loon niet betaalt, kan je als werknemer al arbeidsongeschiktheidsuitkeringen genieten in afwachting dat je dit gewaarborgd loon ontvangt.
Voor de terugvordering van de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen die je ziekenfonds al heeft betaald, treedt je ziekenfonds in jouw plaats. In deze situatie dient je je ziekenfonds in te lichten over:

  • elk gegeven waardoor je recht kan worden vastgesteld;
  • elke ingestelde vordering of andere procedure ter verkrijging van het gewaarborgd loon.

4. Na een telefonische consultatie met je huisarts blijkt uit de symptomen dat je misschien het coronavirus hebt opgelopen. Je bent nu thuis, in afzondering. Hoe kan ik mijn ziekenfonds een attest van werkonbekwaamheid bezorgen ?  

Elke arts kan voortaan een vereenvoudigd attest van werkonbekwaamheid gebruiken en je dit per post of e-mail in pdf-formaat bezorgen. Dit kan je ook doorsturen naar de adviserende arts van het ziekenfonds. 

Als de arts je het attest per e-mail toe zou zenden, kun je dit e-mailbericht naar je ziekenfonds doorsturen. Krijg je het per post, dan kun je het scannen of een foto ervan verzenden. 

Het vereenvoudigd attest is opgemaakt voor

  • de speciale telefonische consultaties
  • patiënten die potentieel met Covid-19 besmet zijn
  • patitiënten die een chronische ziekte hebben en die ten gevolgen van de crisismaatregelen niet op consultatie kunnen komen

Let op: wanneer je recht hebt gewaarborgd loon en je krijgt een arbeidsongeschiktheid van 7 dagen voorgeschreven (zoals dat vaak het geval zal zijn in deze situatie) dan moet je dit attest niet aan je mutualiteit bezorgen want je bent gedekt door het gewaarborgd loon dat je werkgever betaalt.
 

5. Je bent ziek, maar het is geen coronabesmetting, of je hebt een ongeval gehad. Hoe bezorg je je attest dan aan het ziekenfonds ?

Voor een beperkte periode, die ten minste overeenkomt met de afzonderingsperiode (deze zal op 5 april 2020 opnieuw worden beoordeeld), kun je je attest van werkonbekwaamheid op een andere manier dan per post aan je ziekenfonds bezorgen.

Je mag het ook per e-mail verzenden, scannen of een foto ervan nemen. Wel moet dit attest duidelijk de identiteit van de arts (naam, voornaam, RIZIV- -nummer) en van jezelf  (naam, voornaam, rijksregisternummer) vermelden.

Let op! Ben je in de situatie waarin je recht hebt op een gewaarborgd loon voor een periode van arbeidsongeschiktheid van bepaalde duur, dan moet je dit attest niet bezorgen aan je mutualiteit want je werkgever zal instaan voor je loon. 

6. Ik werk deeltijds en ben deeltijds arbeidsongeschikt. Heb ik recht op uitkeringen tijdelijke werkloosheid en kan ik deze cumuleren met ziekte-uitkeringen?

Het antwoord verschilt naargelang de ziekte-uitkering al dan niet wordt verminderd. De werkloosheidsreglementering staat niet toe om een uitkering voor tijdelijke werkloosheid te combineren met een volledige (niet-verminderde) arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Een uitkering voor tijdelijke werkloosheid kan wel gecombineerd worden met een verminderde ziekte-uitkering. Concreet:

  • Als je voor meer dan 20% progressief bent tewerkgesteld, dan wordt je ziekte-uitkering verminderd. Voor het percentage dat je normaal zou werken, ontvang je dan een werkloosheidsuitkering. 
  • Werk je minder dan 20%, dan blijft je ziekte-uitkering onveranderd, maar heb je geen recht op werkloosheidsuitkering.
  • Ben je progressief tewerkgesteld buiten het normale arbeidscircuit, in een maatwerkbedrijf, dan blijft je ziekte-uitkering onveranderd en heb je geen recht op een werkloosheidsuitkering.

7. Ik werk deeltijds en ben deeltijds arbeidsongeschikt. Ik wens mijn tewerkstelling te onderbreken uit voorzorg. Wat moet ik doen?

Wil je je deeltijds werk onderbreken of stopzetten, bijvoorbeeld uit voorzorg, dan moet je dit laten weten aan je mutualiteit. Dat doe je per brief of mail. Je mutualiteit kan je dan opnieuw volledige ziekte-uikeringen betalen.
 

8. Ik ben (deeltijds) arbeidsongeschikt en wil het werk hernemen of meer uren presteren (bijv in de zorgsector). Wat moet ik doen?

Je moet bij je mutualiteit een aanvraag deeltijdse werkhervatting indienen voor je aan de slag gaat. Dat moet je ook doen indien je al de toelating hebt deeltijds te werken maar wanneer je nu meer uren wilt presteren. Zonder voorafgaandelijke aanvraag dreig je de erkenning als arbeidsongeschikt te verliezen.
 

9. Er was een contact met de adviserend arts gepland, en wel in het kader van een erkenning/verlenging van je arbeidsongeschiktheid. Dit contact werd geannuleerd en vervangen door een telefonische consultatie. Wat moet je weten? 

Een telefonische consultatie kan enkel worden uitgevoerd door de adviserend arts. Niet-artsen kunnen wel telefonisch contact met je opnemen om het dossier voor de adviserend arts voor te bereiden. 

Een telefonische consultatie mag nooit leiden tot een beslissing om de arbeidsongeschiktheid te beëindigen. Dit kan enkel en alleen na een fysieke consultatie door de adviserend arts. Die fysieke consultatie moet bij voorrang worden gepland na de periode tijdens dewelke deze nieuwe richtlijnen van toepassing zijn.
 

10. Ik ben op het werk besmet geraakt met het coronavirus en ziek. Is dit een beroepsziekte?

Voor een aantal beroepen waarin een verhoogd risico geldt op besmetting met het Coronavirus, is het virus erkend als beroepsziekte. Het gaat meer bepaald om volgende categorieën:

  • ambulanciers die betrokken zijn bij het vervoer van COVID-19-patiënten;
  • in de ziekenhuizen:•het personeel werkzaam in spoeddiensten en diensten voor intensieve zorgen;
  • het personeel werkzaam in de diensten voor longziekten en infectieziekten;
  • het personeel werkzaam in andere diensten waar patiënten met COVID-19 zijn opgenomen;
  • personeelsleden die diagnostische en therapeutische handelingen hebben uitgevoerd bij patiënten met COVID-19;
  • het personeel werkzaam in andere diensten en verzorgingsinstellingen waar zich een uitbraak van COVID-19 heeft voorgedaan (twee of meer geclusterde gevallen).

In de voornoemde diensten gaat het over alle personen die er werkzaam zijn (medisch, paramedisch, logistiek en schoonmaakpersoneel) en bij wie de infectie in verband kan staan met hun beroepsactiviteit. De regeling geldt ook voor leerlingen en studenten die stage lopen.

Gevallen van COVID-19 bij personeelsleden die patiënten behandelen of verzorgen en die niet onder een van de genoemde categorieën vallen, kunnen voor erkenning in aanmerking komen als de ziekte in verband kan worden gebracht met een gedocumenteerd professioneel contact met een COVID-19-patiënt.

Personen die in aanmerking komen, hebben er belang bij een aanvraag tot schadeloosstelling in te dienen. Voor een vlotte afhandeling van de aanvraag is het van groot belang zoveel mogelijk informatie te verschaffen over:

  • de aard van de uitgeoefende beroepsactiviteit in de laatste weken voor het optreden van de symptomen;
  • de medische evolutie van de aandoening (verslagen van artsen);
  • de laboratoriumuitslagen die de infectie door het SARS-CoV-2-virus aantonen; deze uitslagen zijn absoluut noodzakelijk;
  • de duur van de arbeidsongeschiktheid die door de arts werd voorgeschreven.

Fedris staat in voor de verzekering tegen beroepsziekten van werknemers in de privésector, van stagiairs en van personeelsleden van de provinciale en plaatselijke overheidsdiensten (provincies, steden, gemeenten, OCMW’s, intercommunales).

  • Werknemers uit de privésector en stagiairs kunnen hun aanvraag rechtstreeks bij Fedris indienen.
  • Personeelsleden van de provinciale en plaatselijke overheidsdiensten moeten hun aanvraag via hun werkgever indienen.

Personeelsleden van andere overheden (federale overheid, Gewesten, Gemeenschappen) worden niet door Fedris verzekerd. Zij moeten hun aanvraag bij hun werkgever (de overheidsdienst) indienen, volgens de voorgeschreven procedure.

Let op: ook wie een aanvraag tot schadeloosstelling bij Fedris indient, moet nog steeds een aangifte van arbeidsongeschiktheid indienen bij zijn werkgever en zijn ziekenfonds.


Ik ben aan het werk

1. Ik ben in het buitenland geweest in een getroffen regio, ben terug aan het werk maar niet ziek. Kan mijn werkgever mij verplichten om thuis te blijven?

Neen. Alleen de overheid kan burgers in quarantaine plaatsen. Een werkgever kan dit niet.

De werkgever heeft de verplichting werk te verschaffen. Doet hij dit niet kan dan dit beschouwd worden als een eenzijdige wijziging van de arbeidsovereenkomst. Dit inroepen leidt er normaal gezien toe dat de arbeidsovereenkomst beëindigd wordt, wat meestal niet de gewenste oplossing is.

Als je de eenzijdige wijziging niet inroept kan je wel loon eisen voor de dagen dat je niet mag komen werken.

Er kan ook gekozen worden voor andere oplossingen zoals telewerk/verlof/recup enz. Dit alles in inderling akkoord tussen jou en je werkgever.  

Dergelijke oplossingen kunnen ook besproken worden in het Comité ter preventie en bescherming op het werk (CPBW). Doe beroep op je delegee om je bij te staan. 

2. Ik ben terug aan het werk en vertoon ziektesymptomen. Wat nu?

Je kan dan niet meer blijven werken.

Neem contact met de arbeidsarts en telefonisch met je huisarts. Vertoon je symptomen die kunnen wijzen op ziekte door het coronavirus (hoesten, keelpijn, een loopneus, koorts, ..) of is er iemand in uw nabije omgeving die deze symptomen vertoont, bel dan naar je huisarts.

Ga niet naar de wachtzaal of naar spoed.

Houd afstand van andere mensen. Bedek mond en neus met een wegwerpzakdoekje bij niezen of hoesten. Gooi de zakdoekjes weg in een vuilnisbak met een deksel en was meer dan regelmatig je handen.

Je dokter kan je zelfs per mail een medisch getuigschrift bezorgen, indien het bestemd is voor de adviserend arts van de mutualiteit.

Enkel een dokter kan beslissen dat je niet langer ziek bent.

Een louter telefonisch contact kan nooit leiden tot een beslissing einde arbeidsongeschiktheid.

Een beslissing einde arbeidsongeschiktheid kan enkel worden genomen na een fysieke consultatie door je adviserend arts.

3. Ik ben in contact gekomen met een collega die ziek blijkt te zijn door het coronavirus. Wat nu?

Neem contact op met je vertegenwoordigers in het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk en met je werkgever. Spreek af om preventief thuis te blijven (telewerk/verlof/recup/...).

Je werkgever is sowieso verplicht om alles op alles te zetten om je te laten thuiswerken.

4. Kan mijn werkgever mij verplichten om thuis te werken?

In normale omstandigheden niet (de eenzijdige wijziging van een essentieel onderdeel van de arbeidsovereenkomst zou ingeroepen kunnen worden).

De regering heeft ondertussen evenwel opgelegd dat telewerken de norm is voor elke functie die telewerken toelaat.

Gegeven die regeringsmaatregel, is je werkgever verplicht om je te doen telewerken als je functie telewerken toelaat. Omwille van de uitzonderlijke situatie waarin we ons bevinden, kan je werkgever je dan ook verplichten om thuis te telewerken en raden we je ten zeerste aan om hier gehoor aan te geven. Niet alleen omwille van je eigen gezondheid, maar ook omwille van de gezondheid van je collega’s en naasten.

5. Heb ik recht om thuis te telewerken?

In normale omstandigheden kan telewerk enkel op vrijwillige basis en mits akkoord van je werkgever.

De regering heeft ondertussen evenwel opgelegd dat telewerken de norm is voor elke functie die telewerken toelaat.

Gegeven die regeringsmaatregel, is je werkgever verplicht om je te doen telewerken als je functie telewerken toelaat.

6. Moet mijn werkgever financieel tussenkomen om mij toe te laten thuis te laten telewerken?

De werkgever is verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen, het installeren en het onderhouden van de voor telewerk benodigde apparatuur. De werkgever dient de kosten van de verbindingen en de communicatie die verband houden met het telewerk te vergoeden of te betalen.

Indien de telewerker zijn eigen apparatuur gebruikt, zijn de aan het telewerk verbonden kosten inzake installatie van informaticaprogramma's, werking en onderhoud alsook de kosten inzake afschrijving van de apparatuur, voor rekening van de werkgever.

De dienst voorafgaande beslissingen in fiscale zaken heeft ondertussen een ontwerpaanvraag ter beschikking gesteld voor werkgevers om bevestiging te krijgen dat als ze voor het thuiswerk in het kader van de regeringsmaatregelen voor covid-19, aan hun werknemers een thuiswerkvergoeding toekennen, dit een vergoeding vrijgesteld van belastingen is. Dit is het geval indien de vergoeding maximaal 126,94 euro per maand bedraagt. De enige voorwaarde is dat de betrokken werknemers afstand doen van de eventuele vergoeding voor bureaukosten die ze tot nog toe ontvangen. Die vergoeding is ook vrijgesteld van sociale zekerheidsbijdragen.

Werkgevers die vroeger al de kosten van hun telewerkers terugbetaalden op basis van de 10% van het brutoloon dat betrekking heeft op de in de telewerkovereenkomst voorziene thuisprestaties (een vergoeding van 10% van het volledige brutoloon wordt niet aanvaard) kunnen deze vergoeding verder betalen.

Als de voordien toegekende vergoeding lager is dan 126,94 euro, is het als werknemer natuurlijk beter dat je werkgever je die maximale vergoeding van 126,94 euro per maand betaalt.

Bovenop deze vergoeding mag de werkgever volgende kosten terugbetalen:

  • Gebruik van de eigen pc – een forfait van max. 20 euro per maand wordt door de RSZ aanvaard;
  • Gebruik van de eigen internetverbinding – een forfait van max. 20 euro per maand wordt door de RSZ aanvaard.

Als de werknemer andere kosten moet maken (gebruik eigen telefoon, aankoop van een scherm of een scanner, …) mag de werkgever die ook terugbetalen. Daarvoor geldt er geen algemeen forfait, de terugbetaling moet gebaseerd zijn op de werkelijke kosten.

7. Als ik telewerk, ben ik dan gedekt tegen een arbeidsongeval?

Een ongeval tijdens telewerk wordt beschouwd als een ongeval tijdens de uitoefening van je arbeidsovereenkomst en wordt dus gedekt als arbeidsongeval wanneer voldaan is aan deze voorwaarden:

  • het ongeval doet zich voor op de plaats die schriftelijk vermeld staat als de telewerkplaats van de werknemer. Dit kan om meerdere plaatsen gaan. De schriftelijke vermelding kan staan in de telewerkovereenkomst of in elke andere schriftelijke communicatie die het telewerk toestaat, in structurele of occasionele, collectieve of individuele vorm. Het gaat dus om een brede omschrijving, zolang er maar schriftelijk bewijs van is. Wanneer de plaats van telewerk niet beschreven is, wordt er rekening gehouden met de woonplaats (domicilie) of de gebuikelijke telewerkplaats van de werknemer.
  • het ongeval doet zich voor tijdens de periode van de dag die schriftelijk vermeld wordt als de periode waarbinnen de werknemer aan telewerk doet. Wordt dit niet vermeld, dan wordt rekening gehouden met de arbeidsuren die de werknemer geacht wordt te presteren binnen het bedrijf.

Worden ook gedekt als ongeval op de weg van en naar het werk: 

  • het traject 'heen en terug' van de telewerkplaats naar de school of opvang van de kinderen van de werknemer
  • het traject 'heen en terug' van de woonplaats van de werknemer of zijn/haar telewerkplaats en de plaats waar de werknemer eten nuttigt/koopt.

8. Kan mijn werkgever mij verplichten mijn vakantiedagen op te nemen?

Nee. Vakantiedagen worden in onderling akkoord opgenomen.

9. Kan mijn werkgever mij verplichten mijn dagen inhaalrust op te nemen?

Gegeven de verplichting om inhaalrust ‘toe te kennen’ binnen de referteperiode, en de beperkte uitzonderingen om inhaalrust toe te kennen buiten de lopende referteperiode, lijkt het ons dat een werkgever kan verplichten om dagen inhaalrust op te nemen. Dit gebeurt vanzelfsprekend het best in overleg. 

10. Kan mijn werkgever mij verplichten mijn ADV-dagen op te nemen?

In lijn met de dagen inhaalrust, lijkt het ons dat een werkgever kan verplichten om ADV-dagen op te nemen. ADV staat voor ArbeidsDuurVermindering.

Zeker wat ADV-dagen die resulteren in een gemiddelde arbeidsduur van 38u/week betreft, gezien die binnen de lopende referteperiode dienen te worden opgenomen.

Ook hier wordt dit best in overleg afgesproken.

11. Kan mijn werkgever overgaan tot sluiting?

Ja.

Bij een tijdelijke sluiting kan hij eventueel beroep doen op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht als hij kan aantonen dat de stopzetting van de activiteit het gevolg is van het virus.

Als de werkgever echter om preventieredenen zelf beslist om de deuren te sluiten kan hij geen beroep doen op tijdelijke werkloosheid en moet hij het loon betalen van de werknemers.

Alleen de overheid kan quarantaine beslissen.

12. Wat moet mijn werkgever voorzien voor een goede handhygiëne ?

Een werkgever is verplicht om te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek. Hij moet garanderen dat jij regelmatig je handen kan wassen met water en zeep.

Alcoholhoudende hygiënproducten zijn niet verplicht, maar wel wanneer je geen water hebt om je handen te wassen. .

13. Dient mijn werkgever mondmaskers te voorzien als ik voor het werk met derden in contact kom?

Mondmaskers zijn bestemd voor medisch en/of verzorgend personeel omdat zij in contact komen met petiënten en of risicogroepen.

Als je ziektesymptomen vertoont, bel dan naar je huisarts en blijf thuis. Als je niet ziek bent, houd dan de verplichte afstand van elkaar.

Je moet altijd de nodige afstand (social distancing) houden ten opzichte van anderen. Is telewerk voor jou in je job onmogelijk, dan moet je werkgever het werk zo organiseren dat je voldoende afstand van anderen kan houden.

Bedrijven die die regels niet kunnen garanderen, moeten sluiten.

Als bedrijven de regels aan hun laars lappen, riskeren ze zware boetes of zelfs een sluiting. 

14. Kan mijn werkgever eisen dat ik controleer of ik koorts heb? Kan mijn werkgever mijn koorts of bloed afnemen?  

De werkgever heeft de plicht de risico’s op het werk correct in te schatten. Hij kan zelf geen koorts meten of andere tests opleggen. Biologische testen mogen alleen worden uitgevoerd door een preventieadviseur arbeidsarts.

De vertrouwelijkheid van de gegevens moet worden gewaarborgd. We verwijzen hier dan ook naar het onderdeel ‘Privacy’, meer specifiek het antwoord op vraag 2.

Voor de veiligheid van de andere werknemers moet de werkgever een kennelijk zieke werknemer vragen naar huis te gaan en hem adviseren zich te laten behandelen.

De arbeidsgeneesheer heeft niet als specifieke opdracht om zieke werknemers te detecteren die bepaalde symptomen vertonen die gelijkaardig zijn als bij griep, hen in ziekte-verlof te sturen, en hen door te verwijzen. De werkgever moet zelf de nodige afspraken maken en meteen maatregelen nemen voor het bedrijf (de werknemer vragen naar huis te gaan en zijn/haar huisarts te raadplegen). (bron: FOD WASO)

Doe beroep op je delegee om je bij te staan.

15. Kan mijn werkgever eisen dat ik een medisch attest voorleg?

Alleen in het geval van arbeidsongeschiktheid.

Het eisen van een geschiktheidsattest werd door het Hof van Cassatie op 11 maart 1985 gezien als een schending van de verplichting van de werkgever om tewerkstelling te voorzien.

Geen enkele wettelijke bepaling laat immers toe dat de werkgever van een werknemer die zich geschikt verklaart voor het uitvoeren van zijn arbeid, de overlegging van een geschiktheidsattest uitgaande van zijn behandelende geneesheer kan eisen.

16. Kan ik weigeren om nog met derden in contact te komen?

In principe is de werknemer die arbeidsgeschikt is verplicht zijn werk uit te voeren zoals het overeengekomen is. Dit mag je er niet van weerhouden met je werkgever te overleggen om je gezondheid en veiligheid te vrijwaren. De werkgever heeft de verplichting daarover te waken.

17. Wat als ik beroepsmatig (niet-medische sector) bij mensen thuis moet gaan werken?

Indien de persoon bij wie je moet gaan werken mogelijks besmet is of symptomen vertoont, dient die je werkgever te verwittigen, zodanig dat je niet bij die persoon dient te gaan werken.

Het is logisch dat je omwille van gezondheidsredenen niet bij een (mogelijks) ziek persoon dient te gaan. Indien de persoon bij wie je moet gaan werken in quarantaine zit, dient die je werkgever te verwittigen, zodanig dat je niet bij die persoon dient te gaan werken.

Een quarantaine houdt net in dat zoveel als mogelijk contact met anderen vermeden wordt, het is dan ook logisch dat je niet bij die persoon thuis dient te gaan werken.

Indien je toch verplicht wordt om in een risicogebied te gaan werken, zijn zeer strenge beschermingsvoorwaarden vereist.

Je werkgever is verplicht voorafgaand aan de tewerkstelling:

  • Een risicoanalyse te laten uitvoeren door de arbeidsarts - preventieadviseur
  • Een naamlijst bij te houden van de betrokken werknemers
  • Collectieve en individuele bescherming te voorzien
  • Voldoende passende was- en toiletfaciliteiten te voorzien
  • Aangepaste en beschermende werkkledij en hulpmiddelen te voorzien
  • Inlichtingen te verschaffen en een passende opleiding te voorzien

Schakel de welzijnsinspectie in indien je werkgever zou weigeren deze beschermingsvoorwaarden toe te passen en doe beroep op je delegee om je bij te staan.

18. Wat als ik beroepsmatig (medische sector) bij mensen thuis moet gaan werken?

Als je werkt in de medische sector, behoort besmetting door een (mogelijks) ziek persoon tot de risico’s eigen aan het beroep.

Teneinde hier zoveel als mogelijk een mouw aan te passen, zijn specifieke richtlijnen uitgevaardigd door de bevoegde instanties.

Deze kunnen geraadpleegd worden op de websites van het Agentschap Zorg en Gezondheid, van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap, van het Belgisch Instituut voor Gezondheid en van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.  

19. Ik werk in een voedingswinkel. Dient de winkel verplicht van 7u tot 22u open te zijn? 

Neen.
Het Ministerieel Besluit van 23 maart 2020 houdende dringende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken, dient zo gelezen te worden dat het verboden is om vóór 7u te openen en verboden is om nà 22u open te blijven. Binnen de ‘vork’ van 7h tot 22h staat het de winkels vrij om hun openingsuren te bepalen.

20. Kan mijn werkgever mij gegeven de omstandigheden verplichten om een andere functie uit te oefenen? 

Dit kan beschouwd worden als een eenzijdige wijziging van de arbeidsovereenkomst.
Dit inroepen leidt er normaal gezien toe dat de arbeidsovereenkomst beëindigd wordt, wat meestal niet de gewenste oplossing is.
Er dient geval per geval bekeken te worden of het uitoefenen van een andere functie de voorkeur geniet boven tijdelijke werkloosheid.
We raden je sowieso aan om beroep te doen op je delegee om je bij te staan.
 

Ik ben werknemersafgevaardigde. Wat kan ik doen voor mijn collega's?

1. Kunnen er nog vergaderingen van de overlegorganen plaatsvinden? Moet de werkgever de overlegorganen inormeren en consulteren? 

De werkgever moet de overlegorganen binnen de onderneming, zoals de ondernemingsraad en het comité voor preventie en bescherming op het werk ook tijdens deze pandemie blijven betrekken voor de materies waarvoor ze bevoegd zijn. Zolang er geen nieuwe overlegorganen opgericht zijn, blijven de huidige verder functioneren. Gezien de geldende maatregelen, moet de werkgever ervoor zorgen dat de informatie en consultatie van de overlegorganen op een digitale wijze kan gebeuren en dat vergaderingen in de mate van het mogelijke via een elektronisch communicatiemiddel worden georganiseerd.

2. Wat kan ik doen in het Comté voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW)

De externe preventiediensten hebben aan hun werkgevers-klanten reeds informatie bezorgd met een lijst preventiemaatregelen.

Taken voor het CPBW:

  • Vraag om de informatie-affiches van de externe diensten uit te hangen en rond te sturen in de onderneming;
  • Ervoor zorgen dat de door de overheid opgelegde maatregelen strikt nageleefd worden binnen het bedrijf, in het bijzonder wat het telewerken voor elke functie die dit toelaat en het ‘social distancen’ (voldoende afstand houden van elkaar) in het geval dat telewerken niet mogelijk is;

  • Voorzie in een procedure en duidelijke instructies in geval iemand ziek wordt en de symptomen vertoont van het coronavirus;
  •  Bespreek de vragen van het personeel en vraag de medewerking van de arbeidsarts en de preventie-adviseur hygiëne van de externe dienst;
  • het voorzien van propere en hygiënische werkplekken (zoals bureautafels, toetsenborden) door deze regelmatig te ontsmetten;
  • het toepassen van een goede handhygiëne door werknemers door het voorzien van handontsmettingsmiddelen op zichtbare plaatsen (ontsmettende handgel, zeep, water, zakdoekjes voor eenmalig gebruik, gesloten vuilnisemmer);
  • het voorzien van een goede respiratoire hygiëne op de werkplek door het gebruik van papieren zakdoekjes ingeval van hoesten en niezen;
  • controleren of de werkgever informeert of de externe of interne preventiedienst nog functioneert
  • controleren of de werkgever de contactgevens van de interne of externe preventiedienst, de arbeidsgeneesheer, de vertrouwenspersonen, de preventieadviseur gespecialiseerd in psycho-sociela risico's bezorgt aan het personeel
  • controleren of de werkgever de regels en tips inzake ergonomie en beeldschermwerk doorgeeft aan de werknemers die aan telewerk doen.

3. Wat kan ik doen in de Ondernemingsraad?

  • Is er in jouw onderneming al betaald verlof om dwingende redenen voorzien? Dat zou je kunnen opnemen in het arbeidsreglement en kan werknemers helpen die momenteel niet kunnen werken, bvb omdat ze voor kinderen of hulpbehoevende familieleden moeten zorgen.
  • Wordt er in jouw onderneming telewerk gedaan omwille van de opgelegde maatregelen? Onderhandel een thuiswerkvergoeding. Werknemers betalen immers zelf de kosten van de voor telewerk vereiste verbindingen en apparatuur. De werkgever is verplicht om hiervoor tussen te komen. Die tussenkomst kan berekend worden a rata van de prestaties van telewerk of volgens een met je werkgever overeengekomen verdeelsleutel. Een dergelijke vergoeding kan voor je werkgever zelf vrijgesteld worden van belastingen en sociale zekerheidsbijdragen. We verwijzen hiervoor naar het onderdeel III ‘Ik ben aan het werk’, specifiek het antwoord op vraag 5.
  • Wordt er door sommigen doorgewerkt en zijn anderen tijdelijk werkloos? Dan kan je ijveren voor arbeidsduurvermindering, zodat het werk eerlijker verdeeld kan worden. Je werkgever kan er een korting op sociale bijdragen voor krijgen.
  • Ga na of jouw werkgever beroep doet op precaire contracten (studentenarbeid, flexijobs, uitzendarbeid,…). Dergelijke contracten zijn niet aanvaardbaar indien er intussen werknemers tijdelijk werkloos zijn! In andere gevallen is het belangrijk na te vragen hoe de bescherming van deze werknemers is geregeld. Uitzendkrachten krijgen best zo lang mogelijke en aaneensluitende  contracten, zodat zij ook recht hebben op uitkeringen tijdelijke werkloosheid.

4. Wat kan ik doen in de Vakbondsafvaardiging?

Indien er nog geen afspraken bestaan in jouw sector of onderneming, kan je een loonsupplement onderhandelen voor tijdelijke werkloosheid, zowel voor overmacht als voor werkloosheid om economische redenen. Sommige werkgevers passen bij tot aan het nettoloon, ook bij overmacht!

Als er tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaak zal aangevraagd worden door je werkgever, eis dat je werkgever uitzendkrachten die al geruime tijd aan het werk zijn in het bedrijf tijdens de termijn van die tijdelijke werkloosheid onder contract houdt, zodanig dat deze ook recht hebben op uitkeringen tijdelijke werkloosheid en niet dienen terug te vallen op volledige werkloosheid.

5. Mag ik een personeelsvergadering bijeenroepen om de werknemers te informeren?

De vakbondsafvaardiging kan in normale omstandigheden steeds op de werkplek en gedurende de arbeidsuren voorlichtingsvergaderingen voor het personeel organiseren (artikel 23 cao nr. 5). De instemming van de werkgever is wel vereist (de werkgever mag niet willekeurig zijn instemming weigeren).

Gegeven de huidige bijzondere omstandigheden, in het bijzonder het verbod op samenscholingen en het verplicht respecteren van ‘social distancen’ (voldoende afstand bewaren tussen elkaar), raden we ten zeerste af om een personeelsvergadering bijeen te roepen.

Maak evenwel gebruik van de verschillende communicatiekanalen die je ter beschikking staan om het personeel te informeren (eigen nieuwsbrief, eigen mailbestand, intern communicatiesysteem van het bedrijf, sociale media, ..).

6. Kan ik met mijn collega’s het werk neerleggen omdat mijn werkgever onvoldoende beschermingsmaatregelen neemt? Er is geen ontsmettingszeep, onvoldoende afstand tussen de verschillende werknemers,... 

Je hebt het volste recht om het werk neer te leggen als je werkgever onvoldoende beschermings- of voorzorgsmaatregelen neemt. We raden je aan om in dergelijk geval collectief de werkplek te verlaten.

De welzijnswetgeving laat je namelijk toe om in geval van een niet te vermijden, ernstig en onmiddellijk gevaar, je werkpost of een gevaarlijke zone te verlaten. Onvoldoende beschermings- of voorzorgsmaatregelen op je werkpost ten tijde van een pandemie, valt wat ons betreft hier zeker onder.

Je mag van de werkverlating geen nadeel ondervinden en bent beschermd tegen alle ongerechtvaardigde nadelige gevolgen hiervan. Waardoor het hier niet over een syndicale actie (bijv. staking) gaat, maar over een maatregel op basis van de welzijnswetgeving.

Werkgevers die de regels inzake social distancing niet respecteren, riskeren bovendien een boete.

Aarzel niet om indien nodig de politiediensten te contacteren, het zijn zij die in laatste lijn gelast zijn met het toezicht op de door de regering opgelegde maartegelen.

7. Samen met mijn collega’s heb ik het werk neergelegd omdat mijn werkgever onvoldoende beschermingsmaatregelen neemt (geen ontsmettingszeep, onvoldoende afstand tussen de verschillende werknemers, ..). Kan mijn werkgever uitzendkrachten inschakelen?

Wat ons betreft niet.
Als de werkgever onvoldoende beschermings- of voorzorgsmaatregelen neemt, hebben ook uitzendkrachten het volste recht om het werk neer te leggen en de werkplek te verlaten.

Ook zij mogen hier geen nadeel van ondervinden en zijn beschermd tegen ongerechtvaardigde nadelige gevolgen.

8. Mijn werkgever respecteert de opgelegde maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan niet. Met wie neem ik het beste contact op?

Belangrijk!

Ook indien je werkt in een handelszaak, privaat of publiek bedrijf of dienst die noodzakelijk is voor de bescherming van de vitale belangen van de Natie en de behoeften van de bevolking (deze zijn opgelijst in de bijlage bij het MB van 23 maart 2020), dient je werkgever in de mate van het mogelijke, het systeem van telethuiswerk en de regels van social distancing toe te passen. Niets verhindert de sociale inspectie om ook deze zaken/bedrijven/diensten te sluiten omwille van het niet-naleven van de algemene verplichtingen op het vlak van preventie voorzien in de welzijnswetgeving (bevoegdheden inspectie te vinden in het Sociaal Strafwetboek).

9. Klopt het dat een cao kan worden neergelegd bij de griffie van de FOD WASO zonder dat die door alle partijen ondertekend is?

Ja. Je kan voorlopig al een nog niet door alle partijen ondertekende cao neerleggen bij de griffie van de FOD WASO, voor zover je tijdig een versie bezorgt die wel ondertekend werd.
Een van de wettelijke geldigheidsvoorwaarden voor een cao is dat die cao de originele handtekening moet bevatten van de personen die bevoegd zijn om de cao te ondertekenen.
Als een van de wettelijke geldigheidsvoorwaarden niet nageleefd wordt, zal de griffie van de FOD WASO voorlopig weigeren om de cao te registreren.
De griffie van de FOD WASO zal vragen om het origineel van de cao aan te passen en opnieuw te versturen ter registratie.
Indien 6 maanden na het versturen van de brief van voorlopige weigering geen reactie wordt ontvangen, zal de cao door de griffie van de FOD WASO definitief geweigerd worden.


Wat met privacy?

1. Moet bekend gemaakt worden welke van mijn collega’s symptomen vertoont of besmet is?

Neen. Op grond van het vertrouwelijkheidsbeginsel (artikel 5.1, f) AVG) en het beginsel van de minimale gegevensverwerking (artikel 5.1, c) AVG) mag een werkgever de namen van betrokken personen niet bekendmaken.

De werkgever mag andere werknemers hier enkel van op de hoogte stellen zonder vermelding van de identiteit van de betrokken perso(o)n(en).

2. Mag een werkgever zijn werknemers verplichten een medische vragenlijst of een vragenlijst over recente reizen in te vullen?

De werkgever kan werknemers niet verplichten tot het invullen van dergelijke vragenlijsten. Het is de rol van de arbeidsarts om werknemers op te volgen waarvan de wekgever een vermoeden heeft dat zij werden blootgesteld aan of de symptomen vertonen van het coronavirus. De arbeidsarts is gebonden aan het beroepsgeheim.

We verwijzen ook naar het antwoord op de vragen 15 tot en met 17 bij het deel 'Ik ben aan het werk'.